PHP

این متن تدریس شده در آموزش  PHP است 
صاحبین این سایت چون مایل به قرار دادن متن بصورت کامل نیستند متن بصورت بهم ریخته است
در آموزش PHP به خوبی میتوانید این درسها را مشاهده کنید.
.

عملگرمثالتوضيح

علاوه بر موارد فوق در صورتيکه عددي را بعد از کاراکتر \ وارد نمائيد، کاراکتري نمايش داده مي‌شود که کد ASCII آن بعد از کاراکتر \ نوشته شده است. براي مثال مقدار متغير a برابر عبارت Hello, Ali مي‌باشد.
$a = "Hello, \x\xc\x"

مشاهده مي‌کنيد که اگر متنها را درون دو علامت " قرار دهيد قابليتهاي بسيار زيادي دارند در اين نرم افزار آموزشي متنها را درون دو علامت " قرار مي‌دهيم. يک مزيت ديگر اين روش اين است که مي‌توانيد در درون متن يک متغير ديگر را فراخواني کنيد. براي مثال محتواي متغير message برابر عبارت Hello, Ali مي‌باشد.
$name = "Ali";
$message = "Hello, $name";

در اين کد دو متغير name و family به ترتيب برابر Ali و Alavy مي‌شوند. با استفاده از اين دو متغير، دو متغير ديگر مقدار دهي مي‌شوند و در انتها نتيجه توسط دستور echo نمايش داده مي‌شود. روي دکمه Save کليک کنيد.

&$a & $bاگر دو بيت برابر يک باشند، برابر يک و در غير اين صورت برابر صفر است.
|$a | $bاگر يکي يا هر دو بيت برابر يک باشد، برابر يک و در غير اين صورت برابر صفر است.
^$a ^ $bاگر يکي از دو بيت و نه هر دو برابر يک باشند، برابر يک و در غير اين صورت برابر صفر است.
<<$a << $bبيتها را به سمت چپ حرکت مي‌دهد.
>>$a >> $bبيتها را به سمت راست حرکت مي‌دهد.
AND$a AND $bاگر دو بيت برابر يک باشند، برابر يک و در غير اين صورت برابر صفر است.
OR$a OR $bاگر يکي يا هر دو بيت برابر يک باشد، برابر يک و در غير اين صورت برابر صفر است.
XOR$a XOR $bاگر يکي از دو بيت و نه هر دو برابر يک باشند، برابر يک و در غير اين صورت برابر صفر است.

عملگر حرکت بيتها به سمت چپ بيتهاي عملوند را به سمت چپ حرکت مي‌دهد و در هر بار حرکت به سمت چپ يک بيت با ارزش صفر در سمت راست درج مي‌شود. عمل حرکت بيتها به سمت چپ معادل ضرب عملوند در عدد دو است. عمل حرکت بيتها به سمت راست نيز مانند تقسيم عملوند بر عدد دو است. روي دکمه برنامه

روي آيكون برنامه Internet Explorer واقع در نوار وظيفه (Task Bar) كليك كنيد.
مشاهده مي‌کنيد که اعداد حقيقي نمايش داده شده‌اند. روي دکمه برنامهProgrammers Notepad کليک کنيد.
متغيرهاي نوع String
در ادامه اين بخش مي‌خواهيم به بررسي نوع String بپردازيم. نوع String يا رشته شامل يک سري حروف و اعداد مي‌باشد. رشته‌ها را مي‌توانيد داخل يک جفت علامت ' يا " قرار دهيد.
$a = 'This is a text';
$b = "This is a text";

در صورتيکه مي‌خواهيد در يک متن که داخل دو علامت ' قرار دارد کاراکتر ' را تايپ نمائيد از دو کاراکتر \' استفاده مي‌شود. به همين صورت براي تايپ کاراکتر " از دو کاراکتر \" استفاده مي‌کنيم.
$a = "here is an \"EXAMPLE\" for strings"

يک سري از کاراکترهاي خاص را مي‌توانيد توسط کاراکترهاي بيان شده در جدول زير نمايش دهيد. البته به جز کاراکتر \\ تمامي کاراکترها فقط در رشته‌هايي قابل استفاده هستند که توسط دو علامت " مشخص شده‌اند.
t
کاراکترخروجي
\nحرکت به ابتداي يک خط جديد
\rحرکت به ابتداي خط کنوني
\tکاراکتر tab
\\کاراکتر \
\$کاراکتر $
اعداد  تا \نمايش عدد در مبناي هشت
عدد مباني شانزده\xنمايش عدد در مبناي شانزده

در اين نرم افزار آموزشي از Web Browser شركت مايكروسافت يعني Internet Explorer استفاده مي‌كنيم. سرويس دهنده وب نيز در Windows XP فعال است و مي‌توانيم از آن استفاده كنيم. براي يادگيري روش فعال كردن سرويس دهنده وب در ويندوزهاي ME، XP و  Advanced Server مي‌توانيد به نرم افزار آموزش شبكه اين شركت مراجعه كنيد.

روي آيکون برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد.

عملگرهاي افزايشي و کاهشي
PHP عملگرهاي افزايشي و کاهشي مختلفي را پشتيباني مي‌کند. در جدول زير مي‌توانيد انواع اين عملگرها را مشاهده کنيد.
تي
عملگرمثالتوضيح
>متغير++<++$aمقدار متغير $a يک واحد افزايش مي‌يابد و سپس مقدار برگشت داده ميشود.
>++متغير<$a++مقدار متغير $a برگشت داده شده و سپس يک واحد افزايش مي‌يابد.
>متغير--<--$aمقدار متغير $a يک واحد کاهش مي‌يابد و سپس مقدار برگشت داده ميشود.
>--متغير<$a--مقدار متغير $a برگشت داده شده و سپس يک واحد کاهش مي‌يابد.

براي درک بهترعملگرهاي افزايشي و کاهشي به مثالهاي زير توجه کنيد
به اين ترتيب عبارت $a * $b + $c بصورت
 ($a * $b) + $c محاسبه مي‌شود. در اين بخش با عبارت، عملگرها و عملوندها آشنا شديد در بخش بعدي به بررسي روش کنترل روند اجراي برنامه مي‌پردازيم.

مشاهده مي‌کنيد که نام چهارمين روز هفته نمايش داده شده است. روي آيکون برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در ادامه دستورات break را حذف مي‌کنيم تا تفاوت نحوه اجرا را مشاهده کنيد.

روي دکمه Save کليک کنيد.

روي آيکون برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

مشاهده مي‌کند که برنامه به همان صورتيکه انتظار داشتيم نمايش داده شده است. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.
روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که تمامي دستورات بعد از دستور مورد نظر اجرا شده‌اند. در اين بخش با دستوارت کنترل جريان که شامل دو دسته دستورات حلقه و شرطي مي‌باشد آشنا شديد. در بخش بعدي به بررسي روش ارتباط با کاربر برنامه مي‌پردازيم.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.

عبارت .php را تايپ کنيد.

در اين بخش مي‌خواهيم به بررسي روش استفاده از آرايه‌ها بپردازيم. آرايه‌ داراي يک نام مي‌باشد  و شامل يک سري خانه است که از طريق شماره هر خانه مي‌توانيد به آن خانه دسترسي داشته باشيد. پس آرايه مانند اين است که شامل  چندين متغير با يک نام مي‌باشد که از طريق يک عدد مي‌توانيد به هر کدام از آنها دسترسي داشته باشيد.
آرايه‌هاي يک بعدي
در شکل زير يک آرايه را مشاهده مي‌کنيد که نام آن a مي‌باشد و داراي هفت خانه است. که هر کدام از آنها برابر يک عدد مي‌باشند. با توجه به اين شکل مقدار $a[] برابر عدد هشت مي‌باشد.

روي دکمه Save کليک کنيد.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.

به نرم افزار آموزش PHP  خوش آمديد. در اين نرم افزار آموزشي فرض بر اين است كه تا حدودي با HTML آشنايي داريد در غير اين صورت به نرم افزار آموزشي HTML, JavaScript & CSS اين شركت مراجعه كنيد. هدف زبان PHP ايجاد صفحات دايناميك وب، بصورت سريع و آسان است. زبان PHP در كنار يك سرويس دهنده وب كار مي‌كند و تحت سيستم عاملهاي مختلفي مانند Windows و UNIX قابل نصب است.يكي از مزاياي PHP اين است كه بصورت رايگان مي‌توانيد آن را دريافت كنيد. براي نصب PHP بر روي سيستم عاملهاي مختلف مي‌توانيد نسخه مورد نظر خود را از طريق سايت www.php.net دريافت كنيد. MySQL نيز داراي همين مزيت مي‌باشد. از طريق سايت www.mysql.com مي‌توانيد نسخه مورد نظر خود را بصورت رايگان دريافت كنيد.
نرم افزارهاي مورد نياز
براي شروع كار با PHP به نرم افزارهاي زير احتياج داريم:
•نمايش دهنده صفحات وب (Web browser)
•سرويس دهنده وب (Web Server)
•PHP
•ويرايشگر متن
•پايگاه داده

مشاهده مي‌کنيد که مجموع و ميانگين اعداد وارد شده در آرايه محاسبه شده است. آرايه‌اي که در اينجا تعريف کرديم يک آرايه يک بعدي بود. در PHP مي‌توانيد آرايه‌هاي چند بعدي نيز تعريف کنيد.

دكمه F را فشار دهيد.

اکنون عبارت http://nastaran/.php را تايپ کرده‌ايم. كليد Enter را فشار دهيد.

مشاهده مي‌كنيد كه عبارت مورد نظر ما نمايش داده شده است. توجه كنيد كه چون كد PHP در سرويس دهنده اجرا مي‌شود تاريخ سرويس دهنده بر روي صفحه نمايش داده مي‌شود. در صورتي كه بخواهيد تاريخ كامپيوتر كاربر نمايش داده شود بايد كد بر روي كامپيوتر سرويس گيرنده (Clinet) اجرا شود. براي چنين كاري بايد از زبانهايي مانند JavaScript يا VBScript استفاده نمائيد.

پس وظيفه فايل PHP ايجاد يك فايل HTML است. براي آنكه فايل HTML ايجاد شده را مشاهده كنيد منوي Viewرا باز كنيد.

روي گزينه Source كليك كنيد.

براي اطلاعات بيشتر در مورد زبان SQL مي‌توانيد به نرم‌افزار آموزش SQL Server اين شرکت مراجعه کنيد.

در ادامه  اين بخش مي‌خواهيم به يک منبع داده از طريق ODBC متصل شويم. در يک مثال مي‌خواهيم با استفاده از SYSTEM DSN يک ارتباط با يک سرويس دهنده SQL Server برقرار کنيم و يک دستور SQL را بر روي يک جدول اجرا کنيم. در ابتدا بايد يک System DSN ايجاد کنيم. براي اين کار روي دکمه Start کليک کنيد.

روي گزينه Control Panel کليک کنيد.

اكنون فايل HTML توليد شده توسط كد PHP را مشاهده مي‌كنيد. توجه كنيد كه در اين فايل هيچ كد PHP وجود ندارد.

فرض کنيد که مي‌خواهيم متغير description از شئ book را مقداردهي کنيم يا آن را بر روي صفحه نمايش دهيم. تنها راه حل اين است که دو تابع براي مقداردهي و مشاهده اين متغير تعريف کنيم. در کد صفحه بعد اين دو تابع را به کلاس shoppingItem اضافه مي‌کنيم.

اکنون کلاس shoppingItem داراي دو تابع يا متد به نامهاي getDescription و setDescription مي‌باشد که وظيفه آنها به ترتيب ارسال محتواي متغير description و مقداردهي جديد به اين متغير است.

با استفاده از سه خط اضافه شده به انتهاي اين کد مقدار متغير description تغيير کرده و سپس مقدار اين متغير خوانده شده و در متغير des ذخيره مي‌شود، در انتها نيز مقدار متغير des بر روي صفحه نمايش داده مي‌شود.

در ابتداي اين بخش مي‌خواهيم روش نصب برنامه MySQL نسخه  و تنظيمات PHP جهت شناسائي MySQL در ويندوز را ياد بگيريم. اکنون در شاخه Software اين CD قرار داريم روي آيکون برنامه Setup دابل کليک کنيد تا برنامه نصب MySQL شروع به کار کند.

برنامه نصب اجرا شده است روي دکمه Next کليک کنيد.

در صورتيکه جعبه چک Enable root access from remote machines را فعال کنيد کاربر از کامپيوترهاي ديگر نيز مي‌تواند به اين سرويس دهنده متصل شود. روي دکمه Next کليک کنيد.

اکنون تنظيمات تعيين شده است. براي انجام اين تنظيمات روي دکمه Execute کليک کنيد.

در قسمت Address کليک کنيد.

در ادامه پس از تايپ کردن آدرس C:\Windows\php.ini کليد Enter صفحه کليد را فشار دهيد.
توجه کنيد که در اين مثال سيستم عامل ويندوز در پارتيشن C نصب شده است.
روي دکمه Close کليک کنيد.

کار نصب برنامه MySQL به پايان رسيده است. روي دکمه Finish کليک کنيد.

در ادامه بايد تنظيمات PHP را به گونه‌اي تغيير دهيد که بتوانيد از MySQL استفاده کنيد. در قدم اول بايد در فايل Php.ini موجود در شاخه نصب Windows تعيين کنيم که فايل DLL مربوط به MySQL خوانده شود. روي دکمه Start کليک کنيد.

روي گزينه My Computer کليک کنيد.

در ادامه با استفاده از يک دستور if بررسي مي‌شود که از طريق $db مي‌توان به سرويس دهنده MySql دسترسي داشت يا خير. در صورتيکه با پارامترهاي فوق نتوانيم به MySql دسترسي داشته باشيم با استفاده از تابع die يک عبارت به همراه توضيح خطا بر روي صفحه نوشته شده و سپس برنامه خاتمه مي‌يابد. وظيفه تابع die نمايش يک متن و پايان اجراي برنامه است.

با استفاده از تابع mysql_query يک دستور SQL بر روي $db انجام مي‌شود. توسط دستور create database my_db يک پايگاه داده به نام my_db ايجاد مي‌گردد. در صورتيکه تابع mysql_query خروجي درست برگرداند يک پيغام نمايش داده مي‌شود تا کاربر متوجه شود که اين پايگاه داده ايجاد شده است. در غير اين صورت نيز يک پيام خطا به همراه کد خطا نمايش داده مي‌شود.

براي اجراي برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

اکنون عمل نصب به پايان رسيده است. با فعال بودن گزينه Configure the MySQL Server now بعد از کليک بر روي دکمه Finish برنامه تنظيمات MySQL اجرا مي‌شود. در صورتيکه بخواهيد دوباره برنامه تنظيمات MySQL را اجرا نمائيد روي دکمه Start کليک کرده و وارد All Programs شده و شاخه MySQL را باز کنيد و برنامه MySQL Server Instance Config Wizard را واقع در منوي فرعي MySQL Server . اجرا نمائيد. روي دکمه Finish کليک کنيد.

سپس آرايه مرتب شده را با استفاده از يک حلقه foreach نمايش مي‌دهيم. در ادامه نيز با استفاده از دسترسي به هر خانه مقدار آن را نمايش مي‌دهيم. براي اجراي برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internext Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Yes کليک کنيد.
h
پس اکنون براي اجراي دستورات PHP نياز به فايل php_mysql.dll داريم. در هنگام نصب برنامه PHP فايل php_mysql.dll بصورت خودکار نصب نمي‌شود. اين فايل در شاخه ext واقع در فايل
php-..-Win.zip موجود است. براي سادگي کار فايل php_mysql.dll در کنار برنامه نصب PHP و MySQL قرار داده شده است. بايد فايل php_mysql.dll را در شاخه‌اي کپي کنيم که بصورت Path در سيستم عامل ويندوز تعريف شده باشد تا PHP به آن دسترسي داشته باشد. براي مثال فايل را مي‌توانيد در شاخه Windows کپي نمائيد. در اينجا ما فايل php_mysql.dll را در شاخه windows کپي کرده‌ايم.

اکنون نام فايل برنامه وارد شده است. دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که دستورات تابع و سپس دستورات برنامه اجرا شده‌اند. همانطور که بيان شد مي‌توانيد به تابع ورودي نيز بدهيد. براي مثال مي‌خواهيم يک تابع به نام table تعريف کنيم که داراي يک ورودي عدد باشد. وظيفه اين تابع اين است که يک جدول يک رديفي رسم کند. تعداد سلولهاي رديف نيز با استفاده از پارامتر ورودي تعيين مي‌شود. روي دکمه برنامهProgrammers Notepad کليک کنيد.

در ابتداي اين برنامه تابع table را سه بار با ورودي‌هاي مختلف صدا کرده‌ايم. براي آنکه تعريف کنيم تا ورودي ارسال شده به تابع در کدام متغير قرار بگيرد نام متغير را بين دو کاراکتر ( و ) وارد مي‌کنيم. براي مشاهده اجراي برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.
روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.
روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که  سه جدول با ستونهايي برابر آن عددي که به تابع وارد شده بود، ايجاد شده است.

در اين برنامه دو متغير $rows و $columns در داخل تابع تعريف شده‌اند. در صورتيکه متغيري را در خارج از تابع تعريف کنيد در تابع به آن متغير دسترسي نداريد و نمي‌توانيد مقدار آن را بخوانيد يا تغيير دهيد.

در اين برنامه متغير test برابر ده مي‌شود و سپس توسط يک دستور echo مقدار آن نمايش داده مي‌شود. در ادامه تابع change فراخواني مي‌شود. در تابع change مقدار متغير test برابر پنج شده و توسط يک دستور echo نمايش داده مي‌شود. بعد از اجراي کدها تابع يک دستور ديگر اجرا مي‌شود و مقدار متغير test را نمايش مي‌دهد.
بخش پنجم
ارتباط با کاربر
مقدمه
در اين بخش مي‌خواهيم به بررسي فرمها در زبان HTML بپردازيم. با استفاده از فرمها مي‌توانيد اطلاعاتي که از کاربر دريافت کرده‌ايد را به يک فايل PHP بفرستيد. فايل PHP با استفاده از اطلاعاتي که دريافت کرده است، پردازشهايي را انجام مي‌دهد و سپس يک فايل HTML به عنوان خروجي توليد مي‌گردد. پس تمامي اطلاعاتي که توسط کاربر در فرم وارد مي‌شود در طرف سرويس دهنده توسط PHP پردازش مي‌گردد. در صورتيکه بخواهيد پردازشهايي در طرف کاربر انجام شود، براي مثال بخواهيد چک کنيد که تمامي فيلدها توسط کاربر پر شده‌اند يا خير بايد از زبانهايي مانند JavaScript استفاده نمائيد.

اطلاعاتي که توسط فايل PHP دريافت مي‌شوند مي‌توانند از طريق يک فرم در يک فايل HTML يا يک فرم که در يک فايل PHP قرار دارد ارسال شوند.
 ارسال اطلاعات از طريق فرم يک فايل HTML
در کد روبرو يک فايل HTML ساده را مشاهده مي‌کنيد. توسط اين دستورات يک صفحه ايجاد مي‌شود که داراي يک فرم مي‌باشد. در داخل اين فرم دو فيلد وجود دارد که نام و رمز عبور کاربر را دريافت مي‌کنند. در خصوصيت action اين فرم بايد نام فايل PHP که اين اطلاعات را دريافت مي‌کند را وارد نمائيد. در اين مثال اطلاعات وارد شده به فايل .php ارسال مي‌شود. در ادامه اين فايل را با نام .htm ذخيره مي‌کنيم.

اکنون کد برنامه .php را مشاهده مي‌کنيد در اين برنامه با استفاده از دستور echo دو فيلدي که در فرم HTML وارد شده‌اند را نمايش مي‌دهد. براي دسترسي به اطلاعات ارسال شده به اين فايل PHP بايد بصورت $_POST["FieldName"]  اطلاعات را دريافت کنيم. در قسمت مشخص شده با کادر قرمز مشاهده مي‌کنيد که دو فيلد username و password که بصورت post براي اين فايل PHP ارسال شده‌اند به دست مي‌آيند و توسط دستور echo نمايش داده مي‌شوند.

اين فايل را با نام .php ذخيره کرده‌ايم. روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

دکمه F را فشار دهيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

اکنون نام فايل وارد شده است. دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

حرف u را بعنوان نام کاربر وارد تايپ کنيد.

دکمه Tab را فشار دهيد يا روي جعبه متن Password کليک کنيد.

حرف a را بعنوان رمز عبور وارد نمائيد.

روي دکمه Submit کليک کنيد.
در اين بخش مي‌خواهيم به بررسي روش ايجاد و استفاده از توابع بپردازيم. در بخش قبل به ياد داريد که با چند تابع از قبيل sort و explode آشنا شديد. توابع بيان شده در بخشهاي قبلي در داخل زبان PHP تعريف شده‌اند. در اين بخش مي‌خواهيم خودمان يک تابع بنويسيم. با استفاده از تابع، شما يک کد را يک بار مي‌نويسيد و آنرا در مکانها مختلف برنامه مي‌توانيد صدا کنيد.

در صورتيکه بخواهيد کاري را در چند قسمت از يک برنامه انجام دهيد بهتر است که به‌جاي کپي کردن کد از تابع استفاده کنيد. زيرا حجم کد کمتر شده و خوانايي آن نيز بيشتر مي‌شود. در صورتيکه بخواهيد کد را تغيير دهيد با تغيير کد تابع تمامي قسمتها از کد جديد استفاده مي‌کنند و ديگر لازم نيست که کد چندين قسمت را تغيير دهيد.

براي مثال فرض کنيد که يک متن را در سه قسمت از يک برنامه مي‌خواهيم بنويسيم. براي اين کار يک تابع ايجاد مي‌کنيم که وظيفه آن نوشتن متن است و آن را در مکانهايي که لازم است فراخواني مي‌کنيم تا متنهاي لازم نوشته شود.

در اين کد ابتدا تابعي به نام welcome( ); فراخواني شده است. در قسمت مشخص شده با کادر قرمز نيز مي‌توانيد کد تعريف اين تابع را مشاهده کنيد. براي تعريف يک تابع در ابتدا کلمه function و سپس نام تابع را تايپ مي‌کنيم. در ادامه نيز در داخل پرانتز مي‌توانيم وروديهاي تابع را تعريف کنيم که اين تابع ورودي ندارد. سپس کدهاي تابع را داخل دو علامت { و } تايپ مي‌کنيم.
براي مشاهده نحوه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد چهار تصوير موجود در شاخه pic نمايش داده شده‌اند. روي ميله لغزان کليک کنيد.

در اين برنامه در ابتدا دستور for اجرا مي‌شود. در اين دستور for ابتدا متغير count تعريف شده و برابر يک مي‌شود. سپس عبارت $count < بررسي مي‌شود که برابر درست است. بنابراين دستور داخل حلقه اجرا مي‌شود. سپس دوباره به دستور for برمي‌گرديم و عبارت $count++ اجرا مي‌شود و عبارت $count < ارزيابي مي‌شود. چون اين عبارت دوباره درست مي‌باشد، دستور داخل حلقه اجرا مي‌شود. اين روند تا زماني که $count < درست باشد ادامه پيدا مي‌کند.

همانطور که انتظار داشتيم مقدار هر دو متغير برابر عدد  مي‌باشد. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.
روي گزينه Rajaee کليک کنيد.

روي دکمه Next کليک کنيد.

براي آنکه نام و رمز عبور سرويس دهنده را وارد کنيم گزينه مشخص شده را فعال کنيد.

در ادامه نام و رمز عبور ارتباط به سرويس دهنده را وارد مي‌کنيم.

روي دکمه Next کليک کنيد.

براي تعيين نام پايگاه داده‌اي که مي‌خواهيم با آن کار کنيم گزينه مشخص شده را فعال کنيد.

روي ليست باز شونده پايگاه داده کليک کنيد.

روي گزينه Northwind کليک کنيد.

روي دکمه Next کليک کنيد.

روي دکمه Finish کليک کنيد.

براي آنکه از ارتباط به سرويس دهنده مطمئن شويم روي دکمه Test Data Source کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد که ارتباط به درستي برقرار مي‌شود. روي دکمه OK کليک کنيد.

روي دکمه OK کليک کنيد.

روي دکمه OK کليک کنيد.
کدهاي اين تابع سه دستور echo است که وظيفه آنها نوشتن سه عبارت است. بعد از اجراي تابع دستورات بعد از فراخواني تابع welcome اجرا مي‌شوند. براي مشاهده نتيجه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

اکنون نام فايل HTML وارد شده است. براي مشاهده فايل HTML دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

عبارت Eniac را بعنوان UserName تايپ کنيد.

دکمه Tab صفحه کليد را فشار دهيد يا روي جعبه متن Password کليک کنيد.

البته مي‌توان فايل php_mysql.dll را در شاخه نصب برنامه PHP (در اين مثال C:\PHP) نصب کنيد و سپس شاخه C:\PHP را بعنوان Path تعريف کنيد.براي تعيين شاخه C:\PHP بعنوان يک Path بصورت زير عمل نمائيد.
روي دکمه Start کليک کنيد. روي آيکون My Computer راست کليک کنيد. از منوي باز شده روي گزينه Properties کليک کنيد. برگه Advanced را انتخاب کنيد. روي گزينه Environment Variables کليک کنيد. در قسمت System Variables روي گزينه Path دابل کليک کنيد. در انتهاي متن Variable Value عبارت ;C:\PHP را وارد کنيد و روي دکمه OK کليک کنيد.

روي دکمه Save کليک کنيد.
توابع داراي اين امکان هستند که چندين پارامتر به آنها بدهيد. مي‌خواهيم تابع table را به گونه‌اي تغيير دهيم که تعداد رديفهاي جدول را نيز بتوانيم تعيين کنيم. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد که در زمان تعريف و فراخواني تابع table پارامتر دوم را با استفاده از کاراکتر کاما از کاراکتر اول جدا کرده‌ايم. به همين ترتيب مي‌توانيد بيش از دو پارامتر ورودي نيز تعريف کنيم. مقداردهي پارامترها به همان ترتيبي است که در زمان تعريف مشخص شده است. براي مثال با اجراي دستور table(,) تابع table بصورت $columns= و $rows= تعريف مي‌شود.‌ روي دکمه Save کليک کنيد.

در برنامه داخل تابع table از دو حلقه for بصورت تو در تو استفاده شده است. حلقه اول وظيفه ايجاد رديفها جدول و حلقه دوم وظيفه مقدار دهي به سلولهاي جدول را دارد. حلقه اول به اندازه $columns بار و حلقه دوم به ازاي هر بار اجراي حلقه اول به اندازه $rows بار تکرار مي‌شود. براي مشاهده اجراي برنامه روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد. 
عبارت PHP را بعنوان رمز عبور تايپ کنيد.

روي دکمه Submit کليک کنيد تا اطلاعات به فايل .php ارسال شود.

مشاهده مي‌کنيد که دو مقدار ارسال شده به فايل .php نمايش داده شده‌اند. شما مي‌توانيد در يک فايل PHP نيز يک فرم ايجاد کنيد و سپس اطلاعات داخل آن فرم را به يک فايل PHP ديگر يا همان فايل PHP ارسال کنيد. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در اين برنامه کاربر نام و رمز عبور را وارد مي‌کند، در صورتيکه نام برابر ENIAC و رمز عبور برابر PHP باشد. يک پيغام مبني بر اين که اين نام و رمز عبور معتبر است نمايش داده ميشود. در غير اين صورت يک پيغام خطا نمايش داده شده و دوباره ميتوانيد نام و رمز عبور را وارد کنيد. در برنامه روبرو پردازشهاي بيان شده و فرم برنامه همگي در يک فايل PHP قرار دارند.

در ابتداي اجراي اين برنامه متغير isok برابر صفر مقداردهي مي‌شود. از اين متغير براي بررسي آنکه نام و رمز عبور درست مي‌باشد يا خير استفاده مي‌کنيم. در ابتدا اين متغير برابر صفر است که نشان دهنده نادرست بودن نام و رمز عبور مي‌باشد.

مشاهده مي‌کنيد که نام و رمز عبور نمايش داده شده است و در انتها بيان شده که اين نام و رمز عبور درست نمي‌باشد و بايد دوباره نام و رمز عبور را وارد کنيد. عبارت ENIAC را بعنوان نام وارد کنيد.

روي جعبه متن Password کليک کنيد يا دکمه Tab صفحه کليد را فشار دهيد.

رمز عبور PHP را وارد کنيد.

در قسمتي که کد HTML تعريف فيلد username قرار دارد، مي‌خواهيم با استفاده از خصوصيت value مقدار اوليه اين فيلد را برابر مقدار متغير user قرار دهيم. براي اين کار در بين کدهاي HTML به کدهاي PHP مي‌رويم و مقدار متغير user را وارد مي‌کنيم. در صورتيکه اين فرم داري فيلدهاي ديگري نيز باشد به همين ترتيب مي‌توان مقدار اوليه آنها را مقداردهي کرد. براي مشاهده نتيجه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي آيکون برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

اکنون فيلد username خالي است زيرا در برنامه آن را برابر يک رشته خالي قرار داده‌ايم. عبارت PHP را بعنوان نام وارد نمائيد.

روي دکمه Submit کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد يک پيغام خطا نمايش داده شده است  فيلد username نيز با عبارت PHP مقدار دهي اوليه شده است.

در صورتيکه بخواهيد يک سري اطلاعات را از يک صفحه PHP به صفحه ديگر انتقال دهيد بصورتي که کاربر متوجه آنها نشود مي‌توانيد از فيلدهاي Hidden استفاده نمائيد. چنين ويژگيهايي را با استفاده از دستورات HTML  مي‌توانيد به صفحات خود اضافه کنيد. پس براي کار با PHP لازم است که تا حد زيادي به HTML نيز مسلط باشيد. با استفاده از زبانهايي که در طرف کاربر اجرا مي‌شوند مانند JavaScript مي‌توانيد بررسي کنيد که کاربر تمامي يا فيلدهاي لازم را وارد کرده است يا خير. تا از ارسال بيهوده فرم به سرويس دهنده جلوگيري شود.

براي مثال اگر کاربري فرمي را چندين بار به سرور ارسال کند و هر بار برنامه PHP يک خطا در آن پيدا کند (و دوباره آن را براي سرور بفرستند) باعث مي‌شود که ترافيک سرور بالا رفته و زمان و قدرت پردازشگر سرور صرف پردازشهايي شود که در طرف کاربر نيز مي‌توان انجام داد. با چنين روشهايي مي‌توانيد ترافيک سرويس دهنده را کاهش دهيد و قدرت پردازش آن را بالا ببريد. براي اطلاعات بيشتر مي‌توانيد به نرم افزار آموزشي HTML & JavaScript اين شرکت مراجعه کنيد.

در يک برنامه ديگر مي‌خواهيم يک عدد از کاربر دريافت کنيم و به تعدادي که کاربر وارد کرده است يک متن را با استفاده از تگهاي <h> نمايش دهيم. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در اين برنامه ابتدا يک فرم به مقصد همين فايل PHP ايجاد مي‌شود. و به کاربر پيغامي داده مي‌شود تا يک عدد بين يک تا شش را وارد کند. در ادامه وارد کد PHP مي‌شويم. تمامي اين کدها فقط زماني اجرا مي‌شوند در اجراي اول اين صفحه نباشيم. در کدهاي PHP ابتدا متغيري به نام num برابر با مقداري که کاربر وارد کرده است تعريف مي‌شود.

سپس با استفاده از يک دستور if بررسي مي‌شود که عدد وارد شده کوچکتر از يک يا بزرگتر از شش مي‌باشد يا خير. درصورتيکه اين شرط برقرار باشد به کاربر گفته مي‌شود که عدد وارد شده معتبر نيست. در غير اين صورت با استفاده از يک دستور for اعداد يک تا num توليد شده و به ازاي هر کدام از آنها يک بار دستور echo اجرا مي‌شود. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

در اولين باري که اين برنامه اجرا مي‌شود به دليل آنکه مقداري به اين فايل ارسال نشده است متغير $_POST["username"] تعريف نشده مي‌باشد. با استفاده از تابع isset بررسي مي‌کنيم که اين متغير تعريف شده است يا خير. اگر اين متغير تعريف نشده باشد دستورات قسمت مشخص شده با کادر قرمز اجرا نمي‌شوند. پس شرط دستور if بررسي مي‌کند که آيا مقداري به اين صفحه ارسال شده است يا خير. در اولين اجراي اين برنامه چون مقداري ارسال نشده است دستوارت داخل بلوک if اجرا نمي‌شوند. براي مشاهده بقيه برنامه روي ميله لغزان کليک کنيد.

در اجراي دوباره اين برنامه در ابتدا متغير isok برابر صفر مقدار دهي مي‌شود. سپس با استفاده از يک دستور if بررسي مي‌شود که اطلاعاتي به اين فايل فرستاده شده است يا خير. چون در اين مرحله اطلاعات دو فيلد نام و رمز عبور به اين فايل PHP ارسال شده‌اند وارد دستورات بلوک if مي‌شويم.

توسط خط اول مقدار وارد شده در فيلد نام و توسط خط دوم مقدار وارد شده در فيلد رمز عبور بر روي صفحه نمايش داده مي‌شوند. سپس با استفاده از يک دستور if بررسي مي‌کنيم که نام و رمز عبور به ترتيب برابر ENIAC و PHP مي‌باشد يا خير.

در صورتي که نام و رمز عبور درست وارد شده باشند  يک عبارت که نشان دهنده درست بودن رمز عبور است نمايش داده شده و متغير isok نيز برابر يک مي‌شود. در غير اين صورت يک عبارت که نشان دهنده نادرست بودن نام و رمز عبور است نمايش داده مي‌شود. روي ميله لغزان کليک کنيد.

اکنون در صورتيکه نام و رمز عبور درست وارد نشده باشد ( متغير isok برابر صفر باشد) دستورات داخل بلوک if که دستورات HTML ساخت يک فرم هستند به خروجي ارسال شده و دوباره فرم نمايش داده مي‌شود تا کاربر نام و رمز عبور درست را وارد کند. در صورتيکه متغير isok برابر يک باشد و کاربر نام و رمز عبور درست را وارد کرده باشد اين فرم ايجاد نمي‌گردد.

براي مشاهده نحوه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

زماني که مي‌خواستيم به يک فيلد که با استفاده از روش Post ارسال شده است دست پيدا کنيم از $_POST استفاده مي‌کرديم. براي دسترسي به فيلدهايي که به روش Get ارسال مي‌شوند از $_GET استفاده مي‌کنيم. البته در هر دو روش مي‌توانيم از $_REQUEST استفاده کنيم. اين آرايه هر دو روش ارسال داده را شناسايي مي‌کند.

مزيت استفاده از روش get اين است که مي‌توانيد در زماني که يک Link به يک صفحه HTML ايجاد مي‌کنيد يک سري اطلاعات نيز به همراه link برابر فايل PHP بفرستيد. روي آيکون برنامه Programmers Notepad کليک کنيد تا روش get را نيز بررسي کنيم.

اکنون خصوصيت Method اين فرم برابر Get مي‌باشد. توسط قسمت مشخص شده با کادر قرمز يک Link به اين فايل PHP تعريف شده است که بعد نام فايل PHP عبارت ?num= آمده است. روي ميله لغزان کليک کنيد.

عبارت ?num=  نشان مي‌دهد که مقدار فيلدي به نام num برابر سه مي‌باشد. در صورتيکه بخواهد مقدار چند فيلد را بيان کنيد بايد بين آنها از کاراکتر & استفاده کنيد براي مثال در عبارت ?n=&n= دو فيلد به نامهاي n و n وجود دارد که به ترتيب برابر چهار و سه مي‌باشند. روي دکمه Save کليک کنيد.

عدد  را وارد کنيد.

روي دکمه Submit کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد که يک خطا نمايش داده شده است. عدد  را وارد کنيد.

روي دکمه Submit کليک کنيد.

در فرمهاي HTML به دو صورت مي‌توان اطلاعات يک فرم را براي کاربر ارسال کرد در يک روش خصوصيت method فرم برابر Post و در روش ديگر برابر Get مي‌باشد. تا اينجا تمامي فرمهايي که بررسي کرديم خصوصيت Method آنها برابر Post بود. زماني که با استفاده از Post اطلاعات را ارسال مي‌کنيم کاربر متوجه نمي‌شود که چه اطلاعاتي ارسال مي‌شود ولي در روش Get اطلاعات ارسال شده در قسمت Address Bar نمايش داده مي‌شوند. يک عيب روش Post اين است که کاربر نمي‌تواند اين صفحات را بصورت Bookmark ذخيره کند براي مثال نمي‌تواند در قسمت Favorites آنها را ذخيره کند.

با استفاده از دستور $_REQUEST نيز اطلاعات لازم را دريافت مي‌کنيم. در اين مثال چون از خصوصيت Get استفاده شده است مي‌توانيم از دستور $_GET نيز استفاده کنيم.  روي آيکون Internet Explorer کليک کنيد.

دکمه Enter را فشار دهيد.

روي لينک Click here کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد که برنامه مانند زماني که عدد سه را وارد کرده‌ايم، کار مي‌کند. در قسمت Addressbar نيز مي‌توانيد مطالب بيان شده در مورد نحوه ارسال اطلاعات را مشاهده کنيد.

در اين بخش با روش کار با فرمهاي HTML و نحوه دريافت اطلاعات از آنها آشنا شديد. در بخش بعدي مي‌خواهيم به بررسي نوع آرايه و کاربردهاي آن بپردازيم.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.

مشاهده مي‌کنيد که فاکتوريل دو عدد سه و پنج نمايش داده شده است.

با استفاده از دستور global  مي‌توانيد از يک متغير در توابع نيز استفاده کنيد. براي مثال فرض کنيد که در يک برنامه مي‌خواهيم دو تابع جهت محاسبه محيط و مساحت يک مربع بنويسيم. در اين تابع بهتر است که طول و عرض مستطيل را بصورت پارامترهاي ورودي به تابع بدهيم ولي با استفاده از دستور global نيز مي‌توانيم مقادير را از متغيرهاي داخل برنامه بخوانيم. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در اين برنامه دو تابع به نام mohit و masahat تعريف شده است. اين دو تابع داراي ورودي نمي‌باشند ولي به دو متغير a و b دسترسي دارند. با استفاده از دستور global مي‌توانيد متغيرهاي برنامه را در تابع تعريف کنيد و از آنها استفاده نمائيد. ولي اگر تغييراتي به اين متغيرها بدهيد فقط در محدوده همين تابع اعمال مي‌شود و در برنامه اصلي تاثيري ندارد.

مشاهده مي‌کنيد که به دو صورت مي‌توانيد از دستور global استفاده کنيد. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

اکنون مي‌توانيد نتيجه اجراي برنامه را مشاهده کنيد. در اين بخش به بررسي روش ايجاد و استفاده از توابع پرداختيم در بخش بعدي مي‌خواهيم روش کار با فايلها و شاخه‌هاي موجود در سرويس دهنده را بررسي کنيم.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.

روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

اکنون نام فايل ايجاد شده نوشته شده است. دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که پايگاه داده ايجاد شده است. در صورتيکه روي دکمه Refresh کليک کنيد، برنامه PHP دوباره اين پايگاه داده را مي‌خواهد ايجاد کند و چون پايگاه داده ايجاد شده است دستور mysql_query يک خطا برمي‌گرداند. براي مشاهده خطا روي دکمه Refresh کليک کنيد.

بخش سوم
عبارات، عملگرها و عملوندها
مقدمه
در بخش قبلي انواع متغيرها و روش به کاربردن آنها را بررسي کرديم. در اين بخش مي‌خواهيم به بررسي روش دستکاري مقادير موجود در آنها بپردازيم. براي مثال $a = $b +  يک عبارت است، که در آن $b و  عملوند و + عملگر مي‌باشد.

عبارت $a =  يک عبارت ساده است که در آن متغير a برابر عدد پنج مي‌شود.
عبارت $a = $b يک عبارت است که در آن متغير b برابر متغير a مي‌شود.
عبارت $a =  +  +  نيز يک عبارت است که شامل دو عملگر و سه عملوند مي‌باشد. 
 عملگرهاي رياضي
PHP پنج نوع عملگر رياضي را پشتيباني مي‌کند. در جدول زير مي‌توانيد اين پنج نوع را مشاهده کنيد.

نام عملگرعملگرمثالتوضيح
جمع+$a + $bجمع $a و $b
تفريق-$a - $bکسر $b از $a
ضرب*$a * $bضرب $a در $b
تقسيم/$a / $bتقسيم $a بر $b
باقيمانده%$a % $bباقيمانده تقسيم $a بر $b

&  =

در جدول زير مي‌توانيد عملگرهاي بيتي را مشاهده کنيد
مشاهده مي‌کنيد که خطا نمايش داده شده است و بيان شده که اين پايگاه داده وجود دارد. قدم بعدي ايجاد يک جدول در اين پايگاه داده است. روي دکمه برنامه Programmers Notepad  کليک کنيد.

با استفاده از تابع mysql_select_db تعيين مي‌کنيم که با کدام پايگاه داده مي‌خواهيم کار کنيم. در اينجا پايگاه داده my_db که در برنامه قبلي ايجاد شده است را انتخاب کرده‌ايم. با استفاده از يک دستور بررسي مي‌کنيم که دسترسي به اين پايگاه داده امکان پذير است يا خير. در صورتيکه دسترسي امکان پذير نباشد يک پيام نمايش داده شده و برنامه به پايان مي‌رسد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که جدول Clients نيز ايجاد شده است. قدم بعدي درج يک رکورد در جدول مي‌باشد. اين کار از طريق دستور Insert Into در زبان SQL انجام مي‌شود. روي دکمه برنامه Programmers Notepad  کليک کنيد.

در اين برنامه ابتدا با استفاده از تابع mysql_connect به سرويس دهنده دسترسي پيدا مي‌کنيم و سپس توسط تابع mysql_select_db پايگاه داده my_db را انتخاب مي‌کنيم. در ادامه با استفاده از دستور mysql_query يک دستور insert into را اجرا مي‌کنيم. متن کامل اين دستور به صورت زير است.
mysql_query("insert into clients ( firstname, lastname, userid, password ) values ( \"Ali\" , \"Alavy\" , \"Ali\" , \"aall\") ",$db )

براي مشاهده نتيجه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

با اين کار يک رکورد در جدول درج شد. به همين ترتيب چندين رکورد ديگر نيز به جدول اضافه مي‌کنيم. در مرحله بعد مي‌خواهيم رکوردهاي موجود در اين جدول را بر روي صفحه نمايش دهيم. روي دکمه برنامه Programmers Notepad  کليک کنيد.

در اين برنامه کدهاي بررسي خطا را حذف کرده‌ايم تا برنامه حجم کمتري داشته باشد و بررسي آن ساده‌تر گردد. در ابتدا به MySQL اتصال برقرار کرده و سپس پايگاه داده مورد نظر را انتخاب مي‌کنيم. با استفاده از دستور Select در زبان SQL تمامي رکوردهاي جدول clients را توسط تابع mysql_query بدست مي‌آوريم.

در صورتيکه خروجي تابع mysql_query يعني $result نشان دهد که اين دستور به درستي اجرا نشده است. توسط تابع die يک پيام نمايش داده شده و از برنامه خارج مي‌شويم. در غير اين صورت $result شامل جواب تابع مي‌باشد که در اينجا تمامي رکوردهاي جدول Clients است.

با استفاده از تابع mysql_result مي‌توانيم به فيلدهاي مورد نظر در رکوردها دسترسي داشته باشيم. اين تابع داراي سه پارامتر است. پارامتر اول متغيري است که شامل پايگاه داده مي‌باشد. پارامتر دوم شماره رکورد مي‌باشد که عدد صفر نشان دهنده اولين رکورد است. پارامتر سوم نيز نام فيلد است. پس نتيجه اجراي اين برنامه فقط نمايش فيلدهاي رکورد اول است.

در انتها نيز با استفاده از تابع mysql_close ارتباط به سرويس دهنده را بسته‌ايم. در صورتي‌که از اين تابع استفاده نکنيد در انتهاي اجراي برنامه بصورت خودکار تمامي ارتباطها بسته مي‌شود. پس در اين برنامه وجود اين دستور لازم نمي‌باشد. در صفحه بعد اين برنامه را مقداري تغيير مي‌دهيم تا با استفاده از يک حلقه while بتوانيم تمامي رکوردهاي جدول را نمايش دهيم.

در اين برنامه با استفاده از يک حلقه while تمامي رکوردها را بررسي مي‌کنيم. تابع mysql_fetch_row يک رکورد از جدول $result را مي‌خواند و بصورت يک آرايه در $rec ذخيره مي‌کند. سپس با استفاده از يک سري دستور echo اطلاعات موجود در آرايه $rec را بر روي صفحه نمايش مي‌دهيم.

عبارت $rec[] برابر اولين فيلد مي‌باشد. به همين ترتيب عبارت $rec[] برابر مقدار فيلد دوم است. استفاده از اين روش زماني عملي است که ترتيب فيلدها را بدانيم. يک راه ساده‌تر براي دسترسي به يک فيلد استفاده از نام آن است. براي مثال در اين برنامه $rec[] برابر مقدار فيلد دوم يعني فيلد First Name است يک راه ديگر براي دسترسي به فيلد First Name عبارت $rec["firstname"] مي‌باشد. به همين ترتيب مي‌توانيد به فيلدهاي ديگر نيز از طريق نام فيلد دسترسي داشته باشيد.

يک اشکال اين برنامه اين است که اگر رکوردي وجود نداشته باشد پيام خطايي نمايش نمي‌دهد. براي اينکار برنامه را مقدار تغيير داده و از حلقه do while استفاده مي‌کنيم.

در اين برنامه ابتدا مقدار متغير $rec محاسبه شده و سپس توسط يک دستور if بررسي مي‌شود که حاوي يک رکورد اطلاعات مي‌باشد يا خير. در صورتيکه رکوردي وجود نداشته باشد برنامه يک پيغام نمايش مي‌دهد و خاتمه مي‌يابد. در غير اين صورت يک حلقه do while اجرا مي‌شود. چون قبل از ورود به حلقه $rec مقدار دهي شده است، لازم است که يک بار کدهاي حلقه اجرا شوند و سپس دوباره $rec محاسبه شود. پس بايد از حلقه do while استفاده کنيم. روي ميله لغزان کليک کنيد.

نتيجه اجراي اين برنامه نيز مانند برنامه قبل مي‌باشد و تمامي رکوردهاي جدول را نمايش مي‌دهد. براي مشاهده نتيجه برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

در انتهاي اين برنامه با استفاده از يک حلقه for مي‌خواهيم کليد (روزهاي هفته) و مقدار ( نام افراد) موجود در هر خانه از اين آرايه را نمايش دهيم. حلقه for به تعداد اعضاي آرايه newNames تکرار مي‌شود. با استفاده از خط اول کد داخل اين حلقه يک عضو از آرايه (به ترتيب) در داخل متغير line ذخيره مي‌شود. در خط بعد نيز با استفاده از يک دستور echo دو مقدار $line[key] و $line[value] که به ترتيب کليد و مقدار هر عنصر از آرايه مي‌باشد نمايش داده مي‌شود. براي مشاهده نتيجه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که کليد و مقدار تمامي اعضاي آرايه ادغام شده نمايش داده شده است. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در PHP يک ساختار حلقه ديگر به نام foreach وجود دارد که با استفاده از آن مي‌توانيد به سادگي به تمامي عناصر يک آرايه دسترسي داشته باشيد. در اين برنامه از حلقه foreach استفاده شده است. در اين حلقه ابتدا نام آرايه سپس کلمه کليدي as و در ادامه نام يک متغير جديد آورده مي‌شود.

طبق اين کد در هر بار اجراي حلقه يک عضو از آرايه $newNames به متغير $name تخصيص داده مي‌شود و سپس دستورات داخل حلقه اجرا مي‌شوند. به اين ترتيب به ازاي هر يک از اعضاي آرايه يک بار کد داخل حلقه اجرا مي‌شود. براي مشاهده نحوه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي آيکون برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

براي مثال فرض کنيد که مي‌خواهيم مقدار خانه شماره چهار را تغيير دهيم و آن را در دو ضرب کنيم. براي اين کار از دستور زير استفاده مي‌کنيم.
$a[] = $a[] * ;
در صورتيکه بخواهيد به انتهاي يک آرايه يک عضو جديد اضافه کنيد ديگر شماره انديس آرايه را وارد نمي‌کنيم. براي مثال کد زير در انتهاي آرايه a يک عضو ايجاد کرده و آن را برابر عدد  قرار مي‌دهد.
$a[] =  ;

در برنامه روبرو يک آرايه با سه عضو تعريف شده است. سپس با استفاده از يک حلقه for نام مجموع سه عدد وارد شده محاسبه مي‌شود در انتها نيز با استفاده از يک دستور echo مجموع و ميانگين اعداد داخل آرايه محاسبه شده و نمايش داده مي‌شود.

با استفاده از تابع count($a) به تعداد عناصر موجود در آرايه $a دسترسي پيدا مي‌کنيم و چون در آرايه همه عناصر پشت سر هم قرار دارند و بين آنها خانه خالي وجود ندارد اين تابع شماره آخرين خانه اين آرايه را نشان مي‌دهد.

در حلقه for اعداد بين  تا count($a) به ترتيب به متغير $i تخصيص داده مي‌شوند. به اين ترتيب به تمامي خانه‌هاي اين آرايه دسترسي داريم. در اين کد در قسمت تعريف آرايه اگر انديسها را ننويسيم فرقي نمي‌کند زيرا  اعداد به انتهاي آرايه اضافه مي‌شوند. براي مشاهده نتيجه اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

عبارت .php را تايپ کنيد.

روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در صورتيکه بخواهيد به دنبال يک يا چند رکورد که داراي شرط خاصي مي‌باشند بگرديد بايد در دستور SQL شرطهاي مورد نظر را لحاظ نمائيد. براي مثال دستور زير تمامي رکوردهاي که فيلد firstname آنها برابر عبارت Ali مي‌باشند را برمي‌گرداند.
 select * from clients where firstname="Ali"
با استفاده از اين برنامه تمامي رکوردهاي حائز شرط نمايش داده مي‌شوند و در صورتيکه رکوردي پيدا نشود يک پيغام خطا به کاربر نمايش داده مي‌شود.

در يک برنامه جديد مي‌خواهيم سه لينک براي دسترسي به سه دسته رکورد مختلف ايجاد کنيم. سه عبارت که نشان دهنده سه اسم مي‌باشند را بر روي صفحه نمايش مي‌دهيم و زمانيکه کاربر بر روي هر کدام از آنها کليک کرد در يک صفحه جديد لينکها به همراه نامهاي پيدا شده نمايش داده مي‌شود.

در ابتداي اين برنامه سه لينک با استفاده از تگ<a> در زبان HTML ايجاد شده است. مقصد اين سه لينک همين فايل PHP مي‌باشد و يک متغير به نام fname نيز برابر سه مقدار مختلف مي‌گردد. که با توجه به اين سه مقدار رکوردهاي حائز شرط نمايش داده مي‌شوند.

با استفاده از يک دستور if بررسي مي‌شود که آيا مقداري به نام fname به اين فايل PHP ارسال شده است يا خير. در صورتيکه مقداري به اين فايل ارسال شده باشد، شرط دستور if صادق بوده و دستورات داخل بلوک if اجرا مي‌شوند. در اولين اجراي اين برنامه دستورات داخل بلوک if اجرا نمي‌شوند ولي در زمانيکه کاربر بر روي يکي از لينکهاي موجود در اين صفحه کليک کند و دوباره اين صفحه فراخواني شود دستورات داخل بلوک if اجرا مي‌شوند.

در دستورات بلوک if ابتدا به سرويس دهنده MySql متصل شده و از پايگاه داده my_db استفاده مي‌کنيم. سپس متغير fname برابر مقدار دريافت شده توسط اين فايل مي‌گردد. با استفاده از تابع mysql_query نيز رکوردهايي که فيلد firstname آنها برابر با مقدار دريافت شده توسط اين فايل باشد بدست مي‌آيند و توسط حلقه do while که در برنامه قبلي بررسي شد نمايش داده مي‌شوند. روي ميله لغزان کليک کنيد.
در اين برنامه در ابتدا با استفاده از تابع opendir شاخه pic واقع در شاخه wwwroot را باز مي‌کنيم. سپس با استفاده از تابع readdir نام فايلهاي موجود در اين شاخه را بدست مي‌آوريم. در هر بار اجراي تابع readdir نام يک فايل خوانده مي‌شود.

فايل اول و دوم که توسط تابع readdir خوانده مي‌شود به ترتيب . و .. مي‌باشند که در اين برنامه کاربرد ندارند. پس دوبار تابع readdir را فراخواني مي‌کنيم. سپس تابع readdir دوباره فراخواني شده و نام فايل را در متغير picname ذخيره مي‌گردد.

با استفاده از يک حلقه while مي‌خواهيم به تمامي نام فايلهاي موجود در اين شاخه دسترسي داشته باشيم. اين حلقه تا زمانيکه picname برابر يک رشته خالي نباشد ادامه پيدا مي‌کند. زيرا زماني که تمامي فايلها توسط تابع readdir ارائه شوند آنگاه يک رشته خالي برمي‌گرداند.

در دستورات داخل حلقه با استفاده از تگ img زبان HTML تصوير بدست آمده را بر روي صفحه نمايش مي‌دهيم و سپس نام فايل را کنار تصوير مي‌نويسيم. در انتها نيز فايل بعدي با استفاده از تابع readdir بدست مي‌آيد. در انتها نيز با استفاده از تابع closedir شاخه باز شده بسته مي‌شود.

روي دکمه Close  پنجره Administrative Tools کليک کنيد.

در اين برنامه مي‌خواهيم به پايگاه داده SQL Serverي که تعيين کرديم دسترسي داشته باشيم. روند اين کار دقيقاً مانند زماني است که مي‌خواستيم به سرويس دهنده MySQL ارتباط برقرار کنيم ولي در اينجا فقط نام دستورات تغيير مي‌کند.

در ابتدا با استفاده از تابع odbc_connect مي‌خواهيم به system DSNي که ايجاد کرديم متصل شويم. اين تابع داراي سه پارامتر است. پارامتر اول نام DSN، پارامتر دوم نام کاربر  و پارامتر سوم رمز عبور مي‌باشد. با استفاده از يک دستور if بررسي مي‌شود که اين ارتباط برقرار شده است يا خير. در صورتيکه ارتباط برقرار نشود با استفاده از تابع die يک پيام بر روي صفحه نمايش داده شده و سپس برنامه خاتمه مي‌يابد.
روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که سه فيلد مورد نظر از جدول customers خوانده شده و نمايش داده شده‌اند. به همين ترتيب مي‌توانيد دستورات ديگر SQL را بر روي جدولهاي موجود در يک سرويس دهنده SQL Server اعمال کنيد.

در PHP يک سري دستورات مربوط به SQL Server نيز وجود دارد که تمامي اين دستورات با mssql شروع مي‌شوند. روش کار با دستورات mssql نيز مانند دو روش بيان شده در اين بخش است.

براي مثال با استفاده از کد زير مي‌توانيد به يک سرويس دهنده SQL Server متصل شده و از پايگاه داده northwind استفاده کنيد.
$myServer = "rajaee"; 
$myUser = "sa"; 
$myPass = "namscompeng"; 
$myDB = "northwind";

$s = mssql_connect($myServer, $myUser, $myPass) 
$d = mssql_select_db($myDB, $s) 
بخش دومکار با متغيرها
متغير چيست؟
در اين بخش مي‌خواهيم به بررسي روش تعريف و استفاده از متغيرها بپردازيم. در ابتدا مي‌خواهيم ببينيم كه يك متغير چيست و چه كاري انجام مي‌دهد. يك متغير مكانهاي از حافظه است كه داراي نام مي‌باشد و همانطور كه از نام آن مشخص است قابل تغيير مي‌باشد. پس شما مي‌توانيد مقدار يك متغير را در حين اجراي برنامه تغيير دهيد.
روش تعريف متغير
در PHP متغيرها با استفاده از كاراكتر $ تعريف مي‌شوند. مثلاً $myName يك متغير به نام myName است. تعريف متغيرها در PHP بصورت حساس به حروف بزرگ و كوچك است براي مثال دو متغير $myName (با m) و $MyName (با M) در PHP متفاوت مي‌باشند و دو متغير مختلف هستند. نام متغير بايد با حروف يا كاراكتر _ (underscore) شروع شود. براي مثال سه متغير زير معتبر مي‌باشند.
$name;
$_name;
$Name;
با توجه به مطالب فوق متغير $name معتبر نمي‌باشد.
مقدار دهي متغيرها
در PHP متغيرها را به دو صورت مقداري
(By Value) و ارجاعي (By Reference) مي‌توانيد مقدار‌دهي كنيد. 
در روش مقداري مي‌توانيد يك متغير را برابر يك مقدار يا يك متغير قرار دهيد.
$var = $var ;
در مثال فوق متغير $var برابر مقدار موجود در متغير $var مي‌گردد.
$c = $a + $b
در اين مثال نيز مقدار متغير $a با مقدار متغير $b جمع شده و در متغير $c ذخيره مي‌شود.

براي مثال در كد روبرو ابتدا متغير $a برابر عدد  مي‌شود و سپس متغير $b برابر مقدار متغير $a يعني عدد  مي‌گردد. در انتها نيز مقدار متغير $a برابر عدد  مي‌شود. پس در انتها مقدار متغير $a  برابر  و مقدار متغير $b نيز برابر  مي‌گردد.
$a=;
$b=$a;
$a=;

در روش ارجاعي به‌جاي آنکه مقدار يک متغير به متغير ديگري انتقال يابد، يک متغير به متغير ديگري اشاره مي‌کند يا نام مستعار يک متغير ديگر مي‌باشد. براي مقداردهي بصورت ارجاعي از کاراکتر & استفاده مي‌کنيم.

براي مثال در کد روبرو ابتدا متغير $a برابر عدد  مقدار دهي مي‌شود. سپس متغير $b برابر مقدار ارجاعي متغير $a مي‌شود. پس متغير $b هميشه برابر مقدار موجود در متغير $a مي‌گردد. در انتها نيز مقدار متغير $a برابر عدد  مي‌گردد. به اين ترتيب در انتها هر دو متغير $a و $b برابر عدد  مي‌باشند.

در مثال روبرو دو متغير a و b مقدار‌دهي شده‌اند و سپس پنج عمليات بيان شده بر روي اين دو متغير انجام شده است. روي دکمه Save کليک کنيد.

عبارت .php را وارد نمائيد.

روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer واقع در نوار وظيفه (TaskBar) کليک کنيد.

آدرس فايل ايجاد شده وارد شده است. دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

اکنون مي‌توانيد نتيجه برنامه را مشاهده کنيد.
 در PHP عبارت زير به اين معني است که مقدار متغير b برابر متغير c مي‌شود و مقدار متغير a نيز برابر متغير b مي‌گردد.
$a = $b = $c

در PHP مي‌توانيد از عملگرهاي ادغامي نيز استفاده کنيد. براي مثال بعد از اجراي دو خط زير مقدار متغير a برابر عدد  مي‌شود.
$a = ;
$a +=;
مشخص است که خط دوم اين کد معادل دستور $a = $a + مي‌باشد.

به ياد داريد که در زمان ادغام دو رشته از کاراکتر . استفاده مي‌کرديم. نتيجه اجراي دو خط کد زير ذخيره عبارت "Welcome to PHP" در متغير a مي‌باشد.
$a = "Welcome ";
$a .= "to PHP";
مشخص است که خط دوم اين کد معادل دستور $a = $a . "to PHP" مي‌باشد.
 اپراتورهاي دسترسي بيتي
در PHP مي‌توانيد به يک عدد بصورت بيتي دسترسي داشته باشيد. اين کار از طريق عملگرهاي بيتي انجام مي‌شود. براي مثال فرض کنيد که دو متغير a و b به صورت زير تعريف شده‌اند. متغير c نيز برابر AND بيتهاي دو متغير a و b مي‌باشد.
$a = ;
$b = ;
$c = $a & $b;
 php مي‌توانيد چندين بار وارد دستورات php شويد و دوباره به دستورات HTML برگرديد. در كد روبرو چهار خط متن نمايش داده مي‌شود. خط اول و سوم توسط HTML ايجاد شده و دو خط دوم و چهارم نيز توسط php توليد مي‌شود.
Here is line one! 
<?php
echo ("This is the nd line! ")
?>
In rd line we are in html again 
<?php
echo ("The th line is in php again! ")
?>
در مثال روبرو مشاهده مي‌کنيد که بيتهاي هر دو عدد و نمايش داده شده‌اند. و در انتها نيز دو عدد و بايکديگر AND شده و در خانه آخر نمايش داده شده است. همانطور که مي‌دانيد نتيجه عمل AND دو بيت فقط زماني برابر يک است که هر دو بيت برابر يک باشند. در غير اين صورت برابر صفر خواهد بود.

انواع متغير در PHP
PHP پنج نوع مختلف از متغيرها را پشتيباني مي‌کند اين پنج نوع را در ليست زير مي‌توانيد مشاهده کنيد.
Integers
Floating-Point
Strings
Objects
Arrays
بخش اول آشنايي با PHP  و MySQL
با توجه به سيستم عامل نيز مي‌توانيد نسخه PHP مورد نظر خود را از طريق سايت www.php.net دريافت كنيد. براي تايپ دستورات PHP و HTML نيز به يك ويرايشگر متن احتياج داريم. شما مي‌توانيد از هر ويرايشگر متني كه دلخواه شما مي‌باشد استفاده نمائيد. (در اينجا از نرم افزارProgrammers Notepad  استفاده مي‌كنيم كه در سي دي اين نرم افزار آموزشي وجود دارد.)

در اين نرم افزار آموزشي از پايگاه داده MySQL استفاده مي‌كنيم. نرم افزار MySQL نيز در داخل اين سي دي قرار دارد. براي دريافت نسخه‌هاي جديدتر يا تحت سيستم عاملهاي ديگر به سايت www.mysql.com مراجعه كنيد. البته در اين بخش و بخشهاي بعدي نيازي به MySQL نداريم زيرا در ابتدا مي‌خواهيم با مباني كار با PHP آشنا شويم.

همانطور كه بيان شد در اين نرم افزار آموزشي از ويرايشگر Programmers Notepad استفاده مي‌كنيم. روي آيكون مشخص شده دابل كليك كنيد تا برنامه Programmers Notepad اجرا شود.
حذف
براي ايجاد يك فايل جديد روي دكمه New كليك كنيد.

مشاهده مي‌كنيد كه يك سري دستورات HTML وارد كرده‌ايم. اين دستورات چند خط متن بر روي صفحه مي‌نويسند. براي ذخيره اين فايل در سرويس دهنده وب روي دكمه Save كليك كنيد.

توابع را بصورتي مي‌توانيد تعريف کنيد که اگر در زمان فراخواني آنها ورودي‌هاي تابع مشخص نشده باشد، بصورت پيش فرض از يک مقدار يا عبارت استفاده شود. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد که اين تابع يکبار بدون ورودي و يک بار با دو ورودي صدا شده است. در تعريف تابع مانند قبل دو ورودي تعريف شده است ولي در اينجا به متغيرها مقدار نيز داده‌ايم. اين کار باعث مي‌شود تا اگر مقدار هر ورودي مشخص نشده باشد مقدار مشخص شده در زمان تعريف به آن تخصيص يابد. روي دکمه Save کليک کنيد.

اکنون اين برنامه ذخيره شده است، روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد. 
اکنون بايد محل ذخيره سازي اين فايل را مشخص کنيم. اين فايل بايد در شاخه wwwroot واقع در پارتيشني که ويندوز در آن نصب شده است کپي شود. روي ليست باز شونده Save In کليک کنيد.

روي درايو C کليک کنيد.

روي شاخه InetPub دابل کليک کنيد.

روي شاخه wwwroot دابل کليک کنيد.

اکنون بايد کامپيوتر خود را Restart نمائيد. روي دکمه Start کليک کنيد.

روي دکمه Restart کليک کنيد.

اکنون کامپيوتر Restart شده است و PHP مي‌تواند دستورات مربوط به MySQL را اجرا نمايد. روي دکمه Start کليک کنيد.

روي برنامه Programmers Notepad  کليک کنيد تا اجرا شود.

X
با استفاده از MySQL Command Line Client مي‌توانيد جدول يا پايگاه داده ايجاد کنيد و اطلاعات لازم را نيز در جدول درج کنيد. در اين نرم‌افزار آموزشي به بررسي روش ارتباط PHP و MySql مي‌پردازيم.
بخش هفتم

ايجاد توابع و روش استفاده از آنها

مقدمه
عبارت .php را تايپ کنيد.

در جعبه متن FileName کليک کنيد.

نام .HTM را تايپ کنيد.

روي دکمه Save کليک کنيد.
حذف
روي دکمه Minimize اين برنامه کليک کنيد.

روي آيكون برنامه Internet Explorer كليك كنيد.

دكمه F را فشار دهيد تا آدرس فايل ذخيره شده را وارد كنيم.

اکنون عبارت http://nastaran/.htm را تايپ کرده‌ايم. كليد Enter را فشار دهيد.

مشاهده مي‌كنيد كه فايل HTML ايجاد شده نمايش داده شده است. اكنون مي‌خواهيم اولين برنامه PHP را وارد كنيم. روي دكمه برنامه Programmers Notepad واقع در نوار وظيفه (Task Bar) كليك كنيد.

در قسمت مشخص شده با فلش مشاهده مي‌كنيد كه يك تگ جديد اضافه شده است. كدهاي زبان php را بين دو تگ <?php و ?> وارد مي‌كنيم. پس تمامي كدي كه داخل كادر آبي قرار دارد دستورات زبان php مي‌باشند.

اولين دستور php توسط فلش مشخص شده است. با استفاده از تابع echo مي‌توانيد متني را بر روي صفحه نمايش دهيد. در اين مثال در داخل تابع echo متن Today is در داخل گيومه نوشته شده است و سپس يك كاراكتر نقطه و نام يك تابع بدون پارامتر آمده است. پس نتيجه اجراي اين دستور عبارت Today is و خروجي تابع showDate( ) مي‌باشد. توجه كنيد كه در انتهاي دستور زير علامت ; قرار دارد.

در قسمت مشخص شده تابع showDate تعريف شده است. در بخشهاي بعدي به بررسي تمامي اين دستور مي‌پردازيم. در اين مثال فقط مي‌خواهيم تا حدودي با زبان PHP آشنا شويم. براي ذخيره سازي اين فايل روي دكمه Save كليك كنيد.

عبارت .php را بعنوان نام اين فايل وارد نمائيد.

در اين بخش يادگرفتيد که به فايلها و شاخه‌هاي موجود در شاخه wwwroot سرويس دهنده دسترسي داشته باشيد.  به همين ترتيب نيز مي‌توانيد به فايلهاي موجود در سايتهاي ديگر نيز دسترسي داشته باشيد. ( بايد نام فايلها را بدانيد) در بخش بعدي مي‌خواهيم روش دسترسي به پايگاه داده را بررسي کنيم.
بخش چهارم: کنترل روند اجراي برنامه (ساختارهاي شرطي و حلقه)
مقدمه
تمامي برنامه‌هايي که تا اينجا بررسي کرديم، به اين صورت بودند که از ابتدا تا انتها خط به خط اجرا مي‌شدند. با استفاده از ساختارهاي شرطي مي‌توانيم شرايطي را تعيين کنيم تا در شرايط مختلف بعضي از خطوط اجرا شوند يا از اجراي آنها جلوگيري گردد.  با استفاده از ساختارهاي حلقه نيز مي‌توانيم يک دستور را براي چندين بار اجرا کنيم. در ابتداي اين بخش ساختارهاي شرطي و در ادامه ساختارهاي حلقه را بررسي مي‌کنيم.
 دستور IF
 با استفاده از دستور If يک عبارت را بررسي مي‌کنيم و در صورت درست بودن يا نادرست بودن آن عبارت يک سري دستورات اجرا مي‌شوند. براي مثال با استفاده از دستور زير بررسي مي‌شود که مقدار a از b بزرگتر است يا خير در صورتيکه مقدار a بزرگتر از b باشد عبارت a is bigger than b نمايش داده مي‌شود.
if ($a>$b) 
   echo("a is bigger than b");

روي دكمه Save كليك كنيد.
صفحات استاتيك و دايناميك
فايلهاي HTML فايلهاي استاتيك هستند زيرا هر زمان كه شما آنها را مشاهده كنيد همان محتوايي را نشان مي‌دهند كه دفعات قبلي نشان مي‌دادند ولي يك صفحه دايناميك در زمان‌هاي يا شرايط مختلف خروجي متفاوتي دارد. بصورت كلي خروجي يك صفحه دايناميك با استفاده از يك برنامه ايجاد مي‌شود. براي مثال اولين صفحه‌اي كه با زبان PHPدرست كرديم، يك صفحه دايناميك است زيرا در روزهاي مختلف خروجي متفاوتي دارد.
عكس صفحه كتاب
همانطور كه مي‌دانيد اگر در بين كدهاي HTML متن زير را وارد نمائيد اين متن بدون شكستي و بصورت This is a text نمايش داده مي‌شود.
This
is a
text
پس نتيجه دستور روبرو :
echo ("this
is a
text ") ;
نيز بصورت This is a text خواهد بود. 
در دستورات HTML براي حركت به خط بعدي از تگ استفاده مي‌كنيم. پس نتيجه دستور روبرو:
echo ("this is a text");
بصورت زير مي‌گردد.
this
is a
text
توضيحات در php

براي مشاهده خروجي برنامه روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد، تا دوباره اين فايل خوانده شود.

در اين جدول در ستون اول عدد، در ستون دوم مبنا، در ستون سوم روش تبديل به مبناي ده و در ستون آخر عدد در مبناي ده نمايش داده شده است. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.
 متغيرهاي Floating Point 
در PHP مي‌توانيد اعداد حقيقي را بصورت زير تعريف نمائيد. در اين مثال متغير a برابر عدد . مي‌شود و متغير b نيز برابر عدد  تعريف شده است. (e به اين معنا است که بايد عدد در ده به توان سه ضرب شود.)
$a = .;
$b = .e;

يک مشکل در اعداد حقيقي اين است که در بعضي از محاسبات نمي‌توان تمامي رقمهاي اعشار اعداد را نگهداري کرد براي مثال عدد / برابر .… مي‌شود و نمي‌توان تمامي رقمهاي اعشار آن را ذخيره کرد. در مثال روبرو سه عدد حقيقي تعريف و مقداردهي شده و سپس بر روي صفحه نمايش داده مي‌شوند. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي آيکون Internet Explorer کليک کنيد.

در PHP به سه صورت مي‌توانيد توضيحاتي را در برنامه درج كنيد كه توسط php پردازش نمي‌شود و حذف مي‌گردد. دو روش اول مانند زبان C++ مي‌باشد. در روش اول شروع متن توضيحات توسط دو كاراكتر /* مشخص شده و انتهاي توضيحات نيز توسط دو كاراكتر */ مشخص مي‌گردد. مزيت اين روش اين است كه چندين خط را مي‌توانيد بعنوان توضيحات معرفي كنيد. براي مثال PHP متن زير را بعنوان توضيحات برنامه در نظر مي‌گيرد و در زمان پردازش آن را پردازش نمي‌كند.
/* this is a comment
this is the nd line of comment
this is the last line of comment */

با استفاده از دو كاراكتر // تعيين مي‌كنيد كه از ادامه اين دو كاراكتر تا انتهاي خط توضيحات وارد مي‌شود.
// this is a comment
روش سوم همانند روش استفاده شده در UNIX مي‌باشد. در اين روش با استفاده از كاراكتر # تعيين مي‌كنيم كه از ادامه اين كاراكتر تا انتهاي خط توضيحات وارد شده است.
# this is a comment

در اين بخش شما با مقدمات زبان PHP آشنا شديد اكنون شما مي‌توانيد در بين دستورات HTML دستورات ساده‌اي از PHP را وارد نمائيد و سپس با پسوند PHP ذخيره كرده و آنها را مشاهده كنيد. در بخش بعدي به بررسي روش استفاده از متغيرها و انواع داده‌ها مي‌پردازيم.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.

توجه کنيد که برخلاف زبانهايي مانند C در PHP نيازي نيست که نوع متغير را اعلام نمائيد. در زمان اجرا بصورت خودکار PHP نوع متغير را انتخاب مي‌کند. در ادامه اين بخش به بررسي انواع متغيرها و روش کار با آنها مي‌پردازيم.
متغيرهاي Integer

از متغيرهاي Integer يا عدد صحيح براي ذخيره سازي اعداد صحيح مثبت و منفي استفاده مي‌شود. حداکثر مقداري که در يک متغير Integer مي‌توانيد ذخيره کنيد وابسته به سيستمي است که در آن کار مي‌کنيد. براي مثال توسط کد زير دو عدد صحيح مثبت و منفي به متغير a نسبت داده شده است.
$a = ;
$a = -;

در PHP مي‌توانيد اعداد را در مبناي هشت و شانزده نيز بيان کنيد. در کد زير مقدار متغير a برابر عدد  در مباني هشت ( در مبناي ده) و مقدار متغير b برابر عدد a در مبناي شانزده ( در مبناي ده) مي‌باشد.
$a=;
$b=oxa;

در کد روبرو مقدار متغير dec برابر عدد  در مبناي ده و مقدار متغير oct برابر عدد  در مبناي هشت و مقدار متغير hex برابر عدد a در مبناي شانزده مي‌باشد.

در ادامه اين کد با استفاده از دستوارت echo يک جدول رسم مي‌شود که نحوه تبديل اعداد به مبناي ده را نمايش مي‌دهد در انتهاي هر ستون نيز مقدار سه متغير تعريف شده در مبناي ده نمايش داده مي‌شود. توجه کنيد که با استفاده از دستور echo  مقادير دو متغير $oct و $hex در مبناي ده نمايش داده مي‌شوند. براي ذخيره اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

توسط تابع mysql_query يک دستور SQL ديگر که وظيفه ايجاد يک جدول را دارد اجرا مي‌شود.‌ متن کامل اين دستور بصورت زير است.
mysql_query ( 'create table clients (id int NOT NULL AUTO_INCREMENT, firstName text, lastName text, userid text, password text, PRIMARY KEY(id), UNIQUE id (id))' , $db)

براي اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد. 
روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد.

در اين برنامه زمانيکه شئي تعريف مي‌شود با استفاده از سازنده مقداردهي نيز مي‌گردد. البته با استفاده از تابع set نيز مي‌توانيد مقادير متغيرهاي شئ را تغيير دهيد.
 ارث بري
مي‌توانيد يک کلاس را بصورتي تعريف کنيد که تمامي ويژگيهاي يک کلاس ديگر را دارا باشد يعني تمامي توابع و متغيرهاي يک کلاس ديگر را به ارث ببرد. در ادامه يک کلاس ديگر به نام book تعريف مي‌کنيم که تمامي متغيرها و توابع کلاس shoppingItem را دارد و داراي يک متغير ديگر به نام pages مي‌باشد که حاوي تعداد صفحات يک کتاب است.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که به همان صورتيکه انتظار داشتيم محاسبات انجام شده‌اند. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در اين برنامه مشاهده مي‌کنيد که تابع phpinfo( ) را فرخواني کرده‌ايم. با فراخواني اين تابع ليست متغيرهاي محيطي PHP را مي‌توانيد مشاهده کنيد. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي آيکون برنامه InternetExplorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد.

اکنون مي‌توانيد مشخصات نرم افزار PHP نصب شده بر روي اين کامپيوتر را مشاهده کنيد. روي ميله لغزان کليک کنيد تا بقيه مشخصات نمايش داده شود.

در اين قسمت مي‌توانيد خصوصيات و تنظيمات مربوط به PHP نصب شده را مشاهده نمائيد. روي ميله لغزان کليک کنيد.

در قسمت Environment مي‌توانيد ليست متغيرهاي محيطي را مشاهده کنيد. براي مثال با استفاده از متغير COMPUTERNAME مي‌توانيد نام کامپيوتر را بدست آوريد. توسط بقيه گزينه‌هايي که در اين قسمت قرار دارد مي‌توانيد سيستم عامل نصب شده و شاخه‌هاي سيستم عامل و Temp را بدست آوريد. روي ميله لغزان کليک کنيد.

در اين قسمت مي‌توانيد متغيرهاي PHP را مشاهده کنيد. براي دسترسي به محتواي اين متغيرها بايد قبل از آنها يک علامت $ قرار دهيد. فقط توجه کنيد که نام متغيرها حساس به حروف بزرگ و کوچک مي‌باشد.

در اين بخش با مفهوم متغير و انواع آن آشنا شديد. ياد گرفتيد که مقدار متغيرها را تغيير دهيد و از آنها در برنامه استفاده کنيد.  در انتهاي بخش نيز با متغيرهاي محيطي PHP آشنا شديد و نحوه دسترسي به آنها را نيز ياد گرفتيد. آرايه‌ها را در بخشهاي بعدي بطور کامل بررسي خواهيم کرد. در بخش بعدي روش استفاده از عبارات، عملوندها و عملگرها را ياد مي‌گيريم.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.

جهت مشاهده نحوه کار اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

عبارت .php را تايپ کنيد.

روي دکمه Save کليک کنيد.

اکنون کنترل برنامه به دستور if مشخص شده مي‌رسد. در اين دستور با استفاده از متغير isok بررسي مي‌شود که آيا کاربر رمز عبور و نام را درست وارد کرده است يا خير. در صورتيکه درست وارد نکرده باشد يا برنامه براي اولين بار اجرا شود متغير isok برابر صفر است و دستورات داخل بلوک if اجرا مي‌شوند.

در ابتداي دستورات داخل بلوک if از برنامه نويسي به زبان PHP خارج مي‌شويم و به زبان HTML برمي‌گرديم. با استفاده از در اين دستورات يک فرم HTML ساخته مي‌شود که داراي دو فيلد و يک دکمه Submit است. اين فرم به روش post به همين فايل PHP ارسال مي‌شود.

براي آنکه نام فايل PHP کنوني را بدست آوريم لازم است که از HTML خارج شده و به زبان PHP برويم. در قسمتي که با کادر آبي مشخص شده است مشاهده مي‌کنيد که در بين دستوارت HTML وارد دستورات PHP شده‌ايم و از متغير سرور PHP_SELF استفاده کرده‌ايم. با استفاده از اين متغير و دستور echo نام اين فايل PHP به خروجي ارسال مي‌شود.
:
$a = ; //برابر عدد سه شد a متغير 
$a++;  //متغير يک واحد افزايش يافته و برابر چهار مي‌شود.
++$a;   // متغير يک واحد افزايش يافته و برابر پنج مي‌شود.
$a- -;   // متغير يک واحد کاهش يافته و برابر چهار مي‌شود.
- - $a;  //متغير يک واحد کاهش يافته و برابر سه مي‌شود.

براي درک بهتر مفهوم قرارگيري محل علامتها به مثال زير توجه کنيد:
$a =  ;        
مقدار متغير a برابر عدد پنج مي‌شود
$b = ++ $a ; 
مقدار متغير a يک واحد اضافه مي‌شود و سپس متغير b برابر مقدار جديد متغير a مي‌شود.
  $b = $a++;
مقدار متغير b برابر متغير a مي‌شود و سپس مقدار a يک واحد اضافه مي‌شود.
عملگرهاي منطقي
در PHP شش نوع عملگرهاي منطقي را پشتيباني مي‌کند. در جدول زير مي‌توانيد ليست اين عملگرها را مشاهده نمائيد.
t
عملگرمثالتوضيح
And$a and $bاگر هر دو متغير $a و $b برابر درست باشند، برابر درست خواهد بود.
Or$a or $bاگر حداقل يکي از دو متغير $a يا $b درست باشد، برابر درست خواهد بود.
Xor$a xor $bاگر يکي از دو متغير برابر درست باشد، برابر درست است.
!!$aاگر $a برابر درست باشد، نادرست مي‌شود.
&&$a && $bاگر هر دو متغير $a و $b برابر درست باشند، برابر درست خواهد بود.
||$a || $bاگر حداقل يکي از دو متغير $a يا $b درست باشد، برابر درست خواهد بود.

تقدم عملگرها
در صورتيکه در يک عبارت از چند عملگر استفاده کنيد، با توجه به اينکه کدام عملگر اول انجام شود مقدار عبارت متفاوت مي‌باشد. براي مثال در عبارت *+ اگر در ابتدا عمل ضرب و سپس عمل جمع انجام شود عبارت برابر + يعني  مي‌شود ولي اگر اول عمل جمع و سپس عمل ضرب انجام شود عبارت برابر * يعني  مي‌شود.

در PHP ترتيب اجراي عملگرها براساس تقدم آنها انجام مي‌شود. در جدول زير مي‌توانيد ليست تقدم عملگرها را مشاهده کنيد. در اين جدول عملگرهايي که داراي تقدم يکسان مي‌باشند در يک رديف نمايش داده شده‌ا‌ند. از بالا به پايين نيز تقدم کاهش مي‌يابد. با توجه به اين جدول و عبارت +* در ابتدا عمل ضرب انجام مي‌شود زيرا ضرب در بالاي جمع قرار دارد. پس عبارت فوق برابر عدد مي‌باشد.
t
[ (
! ~ ++ --
* / %
+ - .
< <= > >=
== != === !==
&
^
|
&&
||
?:
= += -= *= /= .= &= |= ^= ~=
Xor
or

نتيجه اجراي اين خط بصورت زير خواهد بود.
<form action=".php" method="post">
در صورتيکه نام اين فايل PHP را تغيير دهيم نام جديد در قسمت action وارد مي‌شود. پس در اولين اجراي برنامه فقط فرم نمايش داده مي‌شود. اکنون فرض کنيم که کاربر نام و رمز عبور خود را وارد کرده و دوباره اين صفحه فراخواني شده است. براي بررسي روش اجراي اين برنامه روي ميله لغزان کليک کنيد تا به ابتداي اين کد برويم.
روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

اکنون نام فايل ايجاد شده تايپ شده است. دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که در ابتدا با استفاده از تابع display محتواي سه متغير شئ book نمايش داده شده و در انتها نيز مقدار جديد متغير description نمايش داده شده است. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در اين برنامه سه شئ به نامهاي book، car و cd که سه نمونه از کلاس shoppingItem مي‌باشند ايجاد شده‌اند سپس با استفاده از تابع set اين سه شئ مقدار دهي شده و در انتها توسط تابع display مقادير متغيرهاي هر شئ نمايش داده شده است.

مشاهده مي‌کنيد که مقدار متغيرهاي دو شئ نمايش داده شده‌اند.

در اين بخش بصورت خيلي خلاصه برنامه نويسي به شيوه شئ گرا را بررسي کرديم. در اين نرم‌افزار آموزشي هدف آموزش PHP است و بررسي مباحث پيچيده شئ‌گرا خارج از محدوده اين نرم‌افزار آموزشي مي‌باشد.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.
بخش هشتم

مقدمه

در اين بخش مي‌خواهيم به بررسي روش کار با فايلها بپردازيم. براي اينکه برنامه شما بتواند اطلاعاتي که دريافت کرده است را در جايي ذخيره کند دو روش وجود دارد. روش اول ذخيره سازي اطلاعات در يک فايل در سرويس دهنده است و روش دوم ذخيره اطلاعات در يک بانک اطلاعاتي مي‌باشد. هر کدام از اين دو روش مزايا و معايبي دارند.

اگر اطلاعاتي که مي‌خواهيد ذخيره کنيد حجم زيادي ندارند بهتر است که آنها را در فايلهاي روي سرويس دهنده ذخيره کنيد. زيرا مباحث پايگاه داده پيچيده مي‌باشد و اگر بخواهيد که سرور شما سرويس دسترسي به پايگاه داده نيز ارائه دهد هزينه آن بيشتر خواهد شد.
 باز کردن يک فايل
براي آنکه با يک فايل کار کنيد در ابتدا بايد آن فايل را با استفاده از تابع fopen باز کنيد. اين تابع داراي دو ورودي و يک خروجي است. ورودي اول اين تابع نام فايل و ورودي دوم آن حالت دسترسي به فايل است.  در جدول زير مي‌توانيد حالتهاي مختلف دسترسي به فايل را مشاهده کنيد.

عناصر يک آرايه را مي‌توانيم از نوع شئ نيز تعريف کنيم. براي مثال در کد زير بجاي سه شئ book، cd و car از يک آرايه استفاده کرده‌ايم.

در اين برنامه يک کلاس به نام book تعريف شده است. در انتهاي تعريف اين کلاس عبارت extends shoppingItem وارد شده است. اين عبارت نشان مي‌دهد که کلاس book از کلاس shoppingItem ارث‌بري دارد. پس تمامي متغيرها و توابع کلاس shoppingItem در کلاس book وجود خواهند داشت. روي ميله لغزان‌ کليک کنيد.

در اين کلاس يک متغير به نام $pages تعريف شده است. در خط اول تابع سازنده اين کلاس متغير $pages مقداردهي مي‌شود. توسط خط بعدي نيز با استفاده از تابع set موجود در کلاس shoppingItem سه متغير ديگر مقدار دهي مي‌شوند. البته مي‌توانستيم در اين کلاس نيز آن سه متغير را مقداردهي کنيم. ولي چون تابع مقداردهي آن سه متغير وجود دارد نوشتن اين کد بيهوده است. روي ميله لغزان‌ کليک کنيد.

با استفاده از تابع displayb چهار متغير اين کلاس نمايش داده مي‌شوند. مشخص است که مي‌توانستيم با استفاده از تابع echo مقدار متغير pages را بنويسيم و سپس تابع display را صدا کنيم تا سه متغير ديگر نيز بر روي صفحه نوشته شوند. روي ميله لغزان‌ کليک کنيد.

در انتهاي اين برنامه دو شئ يکي از نوع shoppingItem و يکي از نوع book تعريف و مقداردهي شده‌اند. در انتها نيز تابع display شئ اول و تابع displayb شئ دوم فراخواني شده است. در صورتيکه به‌جاي فراخواني تابع displayb شئ دوم تابع display را صدا کنيم مشخص است که تابع display کلاس shoppingItem فراخواني مي‌شود و ديگر مقدار متغير pages نمايش داده نمي‌شود.

براي اجراي اين برنامه روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

t
عبارتتوضيح
rدسترسي فقط خواندني
r+دسترسي خواندن و نوشتن
wدسترسي فقط نوشتني، در ابتدا تمامي محتويات فايل پاک مي‌شود.
w+دسترسي خواندن و نوشتن، در ابتدا تمامي محتويات فايل پاک مي‌شود.
aنوشتن در انتهاي فايل
a+خواندن و نوشتن در انتهاي فايل

براي مثال دستور زير فايل .txt را از شاخه اصلي سرويس دهنده باز مي‌کند و مي‌توانيد اطلاعات داخل فايل را بخوانيد.
$fp = fopen(".txt" , "r");
با استفاده از دستور زير فايل test.txt در شاخه temp واقع در شاخه wwwroot سرويس دهنده ايجاد شده و دسترسي نوشتن به آن را نيز خواهيد داشت.
$fp = fopen("\\temp\\test.txt","w");
با اجراي دستور زير فايل price.txt با استفاده از يک اتصال ftp از سايت eniacmedia بصورت خواندني باز مي‌شود.
$fp = fopen("ftp://eniacmedia.com/price.txt", "r");
 بستن فايل
خروجي تابع fopen مقداري است که با استفاده از آن مي‌توانيد به فايلي که باز شده است دسترسي داشته باشيد. بعد از آنکه فايل مورد نظر خود را باز کرديد و کارهاي لازم را انجام داديد بايد فايل را ببنديد. براي بستن يک فايل از دستور close استفاده مي‌کنيم.

در اين برنامه دو فايل را با استفاده از دستور fopen باز کرده‌ايم. خروجي دستور fopen نيز در دو متغير ذخيره شده است. براي آنکه خروجي دستور fopen را مشاهده کنيد با استفاده از دستور echo اين دو متغير را بر روي صفحه مي‌نويسيم. در انتها نيز با استفاده از دستور close دو فايل باز شده را مي‌بنديم. روي دکمه Save کليک کنيد.

عبارت .php را تايپ کنيد.

روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

اکنون نام صفحه جديد وارد شده است. دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.
 خواندن کاراکتر از فايل
مشاهده مي‌کنيد که دو عبارت بر روي صفحه نوشته شده است. براي خواندن يک کاراکتر از فايل از تابع fgetc استفاده مي‌کنيم. براي مثال فرض کنيد که يک فايل را با استفاده از دستور fopen باز کرده‌ايم. توسط دستور $c = fgetc ($fp) يک کاراکتر از فايلي که توسط fp مشخص مي‌شود خوانده شده و در متغير c ذخيره مي‌گردد. اگر دوباره تابع fgetc را صدا کنيد کاراکتر دوم اين فايل خوانده مي‌شود.

در يک برنامه مي‌خواهيم با استفاده از يک حلقه while تمامي کاراکترهاي موجود در يک فايل را بخوانيم و آن را در صفحه نمايش دهيم. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در اين برنامه ابتدا فايل .php باز شده و سپس توسط يک دستور echo يک متن نمايش داده شده و يک فرم تعريف مي‌شود. در اين فرم يک فيلد از نوع textarea وجود دارد. مي‌خواهيم متن فايل .php را در اين کنترل نمايش دهيم.
تابع پايان فايل
تابع feof($fp) زماني برابر درست است مي‌باشد که در انتهاي فايل $fp قرار داشته باشيم. پس حلقه while اين کد تا زمانيکه به پايان فايل نرسيده باشيم ادامه پيدا مي‌کند. در کد داخل اين حلقه با استفاده از تابع fgetc يک کاراکتر از فايل خوانده شده و سپس با استفاده از دستور echo کاراکتر خوانده شده نوشته مي‌شود. پس اين دو دستور تا زماني که به پايان فايل نرسيده باشيم اجرا مي‌شوند.

با استفاده از دستور fclose فايل را مي‌بنديم و از زبان PHP خارج مي‌شويم. در انتها تعريف فيلد textarea و فرم نيز به پايان مي‌رسد. چون محتواي اين فايل دستورات HTML است نمي‌توانيم آن را خارج از textarea نشان دهيم زيرا دستورات html پردازش شده و سپس نمايش داده مي‌شوند. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد. 
 خواندن يک خط از فايل
مشاهده مي‌کنيد که متن داخل فايل .php در داخل فيلد textarea نمايش داده شده است.  در اين برنامه با استفاده از تابع fgetc کاراکتر، کاراکتر داده‌ها از فايل خوانده مي‌شود. با استفاده از تابع fgets مي‌توانيد يک خط از اطلاعات را از فايل مورد نظر بخوانيد. منظور از يک خط از محل کنوني در فايل تا زمانيکه است که به کاراکتر Enter برسيم. روي دکمه Programmers Notepad کليک کنيد تا برنامه را تغيير دهيم.

در اين برنامه از تابع fgets استفاده شده است. خروجي اين برنامه نيز مانند برنامه قبل مي‌باشد. در تابع fgets مي‌توان يک ورودي ديگر نيز وارد کرد. ورودي دوم اين تابع يک عدد مي‌باشد. براي مثال اگر عدد ده را وارد کنيد تابع fgets ده کاراکتر از فايل خوانده و بعنوان خروج برمي‌گرداند. اگر در بين اين ده کاراکتر، کاراکتر enter وجود داشته باشد ديگر ده کاراکتر خوانده نمي‌شود بلکه با رسيدن به کاراکتر enter عمل خواندن از فايل متوقف مي‌گردد.

پس در اين مثال دستور داخل حلقه for به ازاي count برابر اعداد يک تا شش اجرا مي‌شود. وظيفه اين دستور ايجاد کدهاي HTML جهت نمايش متن در تگهاي <h>، <h> تا <h> مي‌باشد. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي آيکون برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا کليد F را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که شش خط با شش سايز مختلف نمايش داده شده‌اند. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

روي لينک Nima کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد که يک رکورد پيدا شده و اطلاعات کاربر نمايش داده شده است. روي لينک Reza کليک کنيد.

در ابتداي اين برنامه با استفاده از دستورات PHP سه متغير را برابر رشته خالي مقدار دهي کرده‌ايم. سپس با استفاده از يک دستور if بررسي شده است که مقدار fname به اين صفحه ارسال شده است يا خير. در صورتيکه ارسال شده باشد يعني دفعه اول اجراي اين صفحه نباشد سه متغير id، fname و lname برابر سه مقدار موجود در سه جعبه متن ارسال شده به اين فايل مي‌گردند. روي ميله لغزان کليک کنيد.

با استفاده از دستور form يک فرم که داراي سه فيلد به نامهاي id، fname و lname مي‌باشند تعريف شده است. براي آنکه متنها و جعبه متنها به خوبي کنار يکديگر نمايش داده شوند آنها را در يک جدول قرار داده‌ايم. مقدار اوليه اين سه جعبه متن زير برابر مقاديري است که توسط سه متغير id، fname و lname در کدهاي بالا محاسبه شده است.

پس در اولين نمايش اين صفحه تمامي جعبه متنهاي فرم خالي هستند ولي در دفعات بعدي برابر عباراتي هستند که کاربر وارد کرده است. در انتهاي فرم نيز يک دکمه Submit قرار دارد.

تمامي زبانهايي كه در طرف سرويس دهنده اجرا مي‌شوند مانند ASP، ASP.NET و PHP فقط بايد كد HTML توليد كنند زيرا كاربري كه مي‌خواهد صفحه را مشاهده كند داراي Browserي است كه فقط دستورات استاندارد HTML را مي‌شناسد. البته Browserهاي مختلف و نگارشهاي مختلف آنها نسخه‌هاي مختلفي از استانداردهاي HTML، JavaScript و VBScript ( زبانهاي طرف Client) را پشتيباني مي‌كنند. روي دكمه Close كليك كنيد.
مشاهده مي‌کنيد که نامها به صورت مرتب شده نمايش داده شده‌اند. در اين بخش با آرايه‌ها و روش استفاده از آنها آشنا شديد در بخش بعدي به بررسي روش ايجاد توابع مي‌پردازيم.

شما اكنون در پايان اين بخش قرار داريد. براي برگشت به فهرست اين بخش، روي دكمه مشخص شده كليك كنيد.
همانطور که بيان شد متغيرهاي داخل تابع از متغيرهاي برنامه مستقل مي‌باشند پس انتظار داريم که نتيجه اجراي اين برنامه اعداد ،  و در انتها عدد  باشد. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

پس متغيرهاي داخل تابع و خارج آن مستقل از يکديگر مي‌باشند. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

اکنون در اين برنامه مقدار متغير test را بعنوان پارامتر به تابع change ارسال کرده‌ايم. در داخل تابع نيز مقدار متغير در دو ضرب مي‌شود و سپس از تابع خارج مي‌شويم. توسط سه دستور echo در سه قسمت قبل از اجراي تابع، در زمان اجراي تابع و بعد از اجراي تابع مقدار متغير test نمايش داده مي‌شود. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که در برنامه ابتدا متغير test برابر ده بوده است. در داخل تابع مقدار متغير برابر  شده است و زماني که از تابع خارج شديم دوباره مقدار متغير به ده تبديل شده است. پس تغييرات ايجاد شده در داخل تابع بر روي اين متغير تاثير نداشت. روي دکمه Programmers Notepad کليک کنيد.

در اين برنامه مي‌خواهيم تابع بتواند مقدار موجود در متغير تغيير دهد. براي اين کار بايد آدرس متغير را به تابع بفرستيم. در برنامه روبرو در قسمت تعريف ورودي تابع قبل از کاراکتر $ يک کاراکتر & قرار داده‌ايم. اين کار باعث مي‌شود تا مقدار متغير در برنامه اصلي نيز عوض شود.

ممکن است بخواهيد که در اجراي يک تابع يکبار مقدار متغير تغيير کند و در دفعه بعدي تغيير نکند. براي اين کار بايد تعريف تابع بصورت قبل باشد يعني در تعريف وروديها، کاراکتر & را وارد نمي‌کنيم. در زمان فراخواني تابع اگر خواستيم مقدار متغير تغيير يابد، قبل از نام متغير يک کاراکتر& قرار مي‌دهيم. مانند change(&$test) و زماني که نمي‌خواهيم مقدار متغير تغيير يابد آن را بصورت قبلي يعني change($test) فراخواني مي‌کنيم.

براي اجراي اين برنامه روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کند که با تغيير متغير test در درون تابع در خارج از تابع نيز مقدار آن تغيير کرده است.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

مشاهده مي‌کنيد که در دفعه اول از مقادير پيش فرض استفاده شده و در دفعه دوم از مقادير ورودي استفاده شده است.

توابعي که تا اينجا بررسي کرديم هيچ مقداري را به برنامه ارسال نمي‌کنند ولي مي‌توانيد توابع را به گونه‌اي تعريف کنيد که يک رشته يا عدد بعنوان خروجي بازگرداند. در ادامه مي‌خواهيم تابعي بنويسيم که يک عدد دريافت کرده و فاکتوريل عدد دريافت شده را محاسبه کند. روي دکمه برنامه Programmers Notepad کليک کنيد.

در تابع fact فاکتوريل عدد num محاسبه مي‌شود. جواب اين تابع را مي‌خواهيم در متغير ans ذخيره کنيم. اين متغير ابتدا برابر يک است و سپس برابر خودش ضربدر اعداد بين دو تا عدد num مي‌باشد. در انتها با استفاده از يک دستور return مقدار موجود در متغير ans را بعنوان خروجي تابع باز مي‌گردانيم که اين مقدار توسط دستور echo نمايش داده مي‌شود.

با استفاده از دستور $k=fact() فاکتوريل عدد سه در متغير k ذخيره مي‌شود و سپس توسط دستور echo نمايش داده مي‌شود. ولي در خط بعدي اين کد در داخل دستور echo تابع fact فراخواني شده و مقدار آن نمايش داده مي‌شود. روي دکمه Save کليک کنيد.

روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

روي دکمه Refresh کليک کنيد يا دکمه F صفحه کليد را فشار دهيد.

اشياء و کلاسها مفاهيم اوليه در برنامه نويسي به روش شئ گرا هستند. يک شئ شامل مجموعه‌اي از توابع و متغيرها مي‌باشد. يک کلاس نيز الگوي تعريف تابع و متغيرهاي يک شئ است و يک شئ يک نمونه از يک کلاس است. يعني يک شئ از  روي يک کلاس الگو برداري شده و ساخته مي‌شود. در ادامه با اين مفاهيم بيشتر آشنا مي‌شويم.

سپس دوباره وارد کدهاي PHP مي‌شويم و بررسي مي‌شود که آيا اطلاعاتي به اين فايل ارسال شده است يا خير. اگر ارسال شده باشد دستورات داخل بلوک if اجرا مي‌شوند. در اين دستورات ابتدا به سرويس دهنده و پايگاه داده متصل مي‌شويم و يک متغير به نام sqlString مقداردهي مي‌شود. روي ميله لغزان کليک کنيد.

مي‌خواهيم در متغير sqlString دستور SQL جستجو در پايگاه داده را ذخيره کنيم. در ابتدا اين متغير برابر select * from clients است. در اين برنامه مي‌خواهيم اگر کاربر هيچکدام از فيلدها را پر نکرد، بتواند تمامي رکوردها را ببيند. بنابراين توسط يک شرط if بررسي مي‌کنيم که آيا کاربري فيلدي را پر کرده است يا خير. در صورتيکه فيلد يا فيلدهايي پر شده باشند در انتهاي مقدار متغير sqlString يک عبارت where نوشته مي‌شود تا در ادامه بقيه شرطهاي دستور SQL را تعيين کنيم.

توسط سه دستور if بررسي مي‌شود که هر کدام از فيلدها پر شده‌اند يا خير. در صورتيکه هر کدام از آنها پر شده باشند يک عبارت ديگر به انتهاي sqlString اضافه مي‌شود. چون مي‌خواهيم کاربر با ورود قسمتي از نام بتواند به رکورد مورد نظر خود دسترسي داشته باشد از اپراتور like و دو علامت * در دو طرف رشته استفاده کرده‌ايم.

تا اينجا ممکن است که در انتهاي رشته sqlString دو حرف or قرار داشته باشند. براي آنکه اين دو حرف را از انتهاي رشته sqlString حذف کنيم آخرين کاراکتر اين رشته را با استفاده از يک دستور if بررسي مي‌کنيم و در صورتي‌که برابر r باشد دو کاراکتر آخر رشته sqlString را برابر " " قرار مي‌دهيم.

مشخص است که اگر بخواهيد تمامي شرطهاي اعلام شده از طرف کاربر برقرار باشند در دستور SQL بايد بجاي OR از AND استفاده نمائيد. در قسمت مشخص شده با استفاده از تابع echo دستور SQL ايجاد شده را نمايش مي‌دهيم. البته اين کار در زمان برنامه نويسي مناسب مي‌باشد تا ببينيم که چه دستوري ايجاد شده است. در صورتي‌که لازم نيست کاربر اين عبارت را مشاهده کند. روي ميله لغزان کليک کنيد.

ادامه اين کد مانند کدهاي قبلي مي‌باشد و وظيفه آن جستجو در پايگاه داده با استفاده از دستور موجود در sqlString و نمايش رکوردهاي حائز شرط است.  روي دکمه Save کليک کنيد.

براي مشاهده نتيجه اجراي برنامه روي دکمه برنامه Internet Explorer کليک کنيد.

اکنون نام فايل وارد شده است. دکمه Enter صفحه کليد را فشار دهيد.

مي‌خواهيم رکوردهايي را مشاهده کنيم که در نام آنها حرف a وجود دارد. روي جعبه متن First Name کليک کنيد.

حرف a را تايپ کنيد.

روي دکمه Search DataBase کليک کنيد.

مشاهده مي‌کنيد که رکوردهاي حائز شرط نمايش داده شده‌اند. براي آنکه کاربر بتواند تعيين کند رکوردهاي بدست آمده به چه صورت مرتب شوند مي‌توانيد از سه دکمه راديويي استفاده کنيد تا کاربر تعيين کند که براساس کداميک از اين سه فيلد مي‌خواهد خروجي مرتب شود. با استفاده از يک جعبه چک نيز مي‌توانيد به کاربر اين اختيار را بدهيد تا بين شرطهاي وارد شده OR يا AND را انتخاب کند.

جواب اين جستجو مي‌تواند نتيجه حذف يک سري رکورد نيز باشد. در صورتيکه بجاي مقدار دهي عبارت sqlString به Select * from Clients عبارت delete from clients را وارد مي‌کرديم نتيجه کار حذف رکوردهاي حائز شرط بود. فقط توجه کنيد که در اين حالت اگر تمامي فيلدها خالي باشد کل رکوردهاي جدول حذف مي‌شوند.

همانطور که به ياد داريد در ابتداي اين بخش با استفاده از دستور Insert Into يک رکورد به پايگاه داده اضافه کرديم. پس اکنون مي‌توانيد برنامه‌اي بنويسيد تا کاربر در يک فرم اطلاعات لازم را وارد کند و سپس با استفاده از دستور Insert Into اطلاعات وارد شده در فرم را در جدول ذخيره کند.

روي آيکون Administrator Tools دابل کليک کنيد.

روي آيکون Data Sources (ODBC) دابل کليک کنيد.

روي برگه System DSN کليک کنيد.

روي دکمه Add کليک کنيد.

نوشتن در فايلبراي مثال فرض کنيد که يک کلاس به نام shoppingItem داشته باشيم که نشان دهنده خريد يک جنس مي‌باشد. اين کلاس شامل سه متغير است که وظيفه آنها نگهداري نام جنس، قيمت و تعداد خريداري شده مي‌باشد. اين کلاس مي‌تواند شامل تابعي باشد که سه متغير فوق را نمايش دهد، مقداردهي کند يا پردازشهاي ديگر را بر روي آنها انجام دهد. پس همانطور که بيان شد يک کلاس مجموعه‌اي از متغيرها و توابع است.

در اين مثال يک کلاس به نام shoppingItem تعريف شده است. براي تعريف يک کلاس ابتدا عبارت class و سپس نام آن را وارد مي‌کنيم. اين کلاس داراي سه متغير description، cost و quantity است که با استفاده از کلمه var تعريف شده‌اند. يک تابع به نام display نيز در اين کلاس وجود دارد که وظيفه آن نمايش اين سه متغير است. با استفاده از تابع ديگري به نام set نيز اين سه متغير مقدار دهي مي‌شوند. توجه کنيد که کلمه کليدي this به شئ کنوني اشاره دارد. روي ميله لغزان کليک کنيد.

تا اينجا يک کلاس ايجاد کرده‌ايم. قدم بعدي ايجاد يک شئ براساس اين کلاس است. با استفاده از دستور $book = new shoppingItem يک شئ به نام book ايجاد مي‌شود که يک نمونه از کلاس shoppingItem است. با اين کار شئ book داراي سه متغير و دو تابع است.

با استفاده از دستور مشخص شده سه متغير موجود در شئ book را با استفاده از تابع set مقداردهي مي‌کنيم. سپس با فراخواني تابع display کد اين تابع که در کلاس shoppingItem است اجرا شده و مقادير متغيرهاي شئ book نمايش داده مي‌شود.

با استفاده از تابع is_file( ) مي‌توانيد